

D4088

།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀར་མ་པྲཛྙཱ་པྟི། བོད་སྐད་དུ། ལས་གདགས་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྡོམ་ནི། ཆེད་དུ་བྱས་དང་སེམས་པ་དང་། །འདས་པ་དང་ནི་དགེ་བ་དང་། །དམིགས་པ་ དང་ནི་འདོད་པའི་ཁམས།།ཚིགས་སུ་བཅད་དང་ལས་བསྡུ་བ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན། རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།དགེ་སློང་དག་ང་ནི་ཆེད་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚེ་འདི་དང་། སྐྱེས་པའི་འོག་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱས་ཤིང་ བསགས་པ།མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ངག་གི་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཡིད་ཀྱི་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དགེ་སློང་དག་ལུས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ། མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ བསྐྱེད་པ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་དྲག་ཅིང་ལག་དམར་བ་བསད་པ་དང་། རབ་ཏུ་བསད་པ་ལ་ཞེན་པ་ངོ་ཚ་མེད་པ། སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་ན་སྲོག་ཆགས་ གྲོག་སྦུར་ཡན་ཆད་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་དེས་གྲོང་ངམ། དགོན་པ་ནས་མ་བྱིན་པར་རྐུན་ཐབས་སུ་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ནི་གཞན་ གྱི་བུད་མེད།གཞན་གྱི་ཆུང་མ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། མས་བསྲུངས་པ་འམ། ཕས་བསྲུངས་པའམ། མིང་པོས་བསྲུངས་པའམ། ཕུ་ནུ་མོས་བསྲུངས་པའམ། སྒྱུག་མོས་བསྲུངས་པའམ། གྱོས་པོས་བསྲུངས་པའམ། རིགས་གཅིག་པས་ བསྲུངས་པའམ།གཉེན་གྱིས་བསྲུངས་པའམ། རུས་གཅིག་པས་བསྲུངས་པའམ། ཆད་པ་ཡོད་པའམ། བགེགས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་། ཐ་ན་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བཏགས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་འདོད་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་གང་གིས་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་ལས་རྣམ་ པ་བཞི་བྱས་ཤིང་བསགས་པ།མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་དེ་ཚོགས་པའི་ནང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། འཁོར་གྱི་ནང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་ནང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། གཉེན་གྱི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། ཆེ་བཞིར་དྲིས་ཏེ། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་གང་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྨྲོས་ཤིག་།གང་མི་ཤེས་པ་དེ་ནི་མ་སྨྲ་ཤིག་།གང་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྨྲོས་ཤིག་།གང་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་མ་སྨྲ་ཞིག་ཅེས་བྱས་ན། དེ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་ནི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཟེར། ཤེས་བཞིན་དུ་ནི་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཟེར། མ་མཐོང་བཞིན་དུ་ནི་མཐོང ངོ་ཞེས་ཟེར།མཐོང་བཞིན་ད་ནི་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གི་ཕྱིར་རམ། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རམ། ཟང་ཟིང་ཆུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར། ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མ་ཟེར་བ་ནི་ཚུ་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོས་ནས། དེ་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ ཐད་དུ་སོང་སྟེ་བསྙད་ལ།དེ་དག་གིས་ཐོས་ན་ཡང་ཚུ་རོལ་པ་རྣམས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། ཚུ་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་སྟེ། བསྙད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་འདུམ་པ་རྣམས་དབྱེ་བ་དང་། དབྱེ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་ལ། མི་མཐུན་པར་འདོད་ཅིང་མི་མཐུན་པར་དགའ་སྟེ་མི་མཐུན་པར་ འགྱུར་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ནི་ཕྲ་མ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།

梵语：Karma Prajñapti
藏语：业施设
顶礼三宝！
摄颂：为作及思维，过去以及善，所缘及欲界，偈颂与业摄。
如是我闻：一时，世尊住舍卫国祇树给孤独园。
尔时，世尊告诸比丘：'诸比丘，我为汝等宣说故作所集业之异熟果报，此等或于现世，或于后世，或于余世而受。'
'诸比丘，其中身故作所集不善业，能生苦果，感苦异熟者有三种。语业有四种。意业有三种。'
'诸比丘，云何为身故作所集不善业，能生苦果，感苦异熟之三种？杀生者，即残暴嗜血，喜好杀戮，无有惭愧，于一切有情众生乃至蚂蚁等亦无慈悲心，是为不断杀生。'
'不与取者，即于聚落或阿兰若处，以盗心取他人未与之物，是为不断不与取。'
'邪淫者，即与他人之妻，他人之女，为他人所护持者行淫，如为母所护，为父所护，为兄所护，为姊妹所护，为姑所护，为舅所护，为同族所护，为亲属所护，为同姓所护，或有刑罚，或有障碍等，乃至与戴花环者亦然，于如是欲贪烦恼中而行，是为不断邪淫。'
'诸比丘，如是三种故作所集不善业，能生苦果，感苦异熟。'
'诸比丘，云何为语故作所集不善业，能生苦果，感苦异熟之四种？妄语者，或于众中，或于眷属中，或于王宫中，或于亲属家中，被询问时，告以：汝知者当说，不知者勿说，所见者当说，未见者勿说。然彼不知而言知，知而言不知，未见而言见，见而言未见，或为自己，或为他人，或为些微利养，而知而说妄语，是为不断妄语。'
'离间语者，闻此方人语已，为离间彼等故往彼方人处传说；闻彼方人语已，为离间此方人故，复往此方人处传说。如是令和合者离散，随顺离散，喜好不和，乐于不和，说能导致不和之语，是为不断离间语。'

།ཚིག་རྩུབ་པོར་སྨྲ་བ་ནི་དེས་ཚིག་འཇམ་ཞིང་རྣར་སྙན་ལ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། སྙན་པ་དང་། འདོད་པར་བྱ་བ་དང་། ཕོ་བྲང་འཁོར་གྱི་སྐད་དང་། སྙན་ཅིང་འཇབས་པ་དང་། ཟུར་ཕྱིན་པ་དང་། བརྡ་ཕྲད་པ་དང་། རྣར་འོང་བ་དང་། སྐྱེ་ བོ་མང་པོའི་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་དང་།སྐྱེ་བོ་མང་བོས་གཅེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་བོར་ཏེ། ཚིག་ཀུན་དུ་ཟུག་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་བཟོད་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཞེར་འདེབས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་སྙིང་དུ་མི་སྡུག་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་གཅེས་པར་མི་བྱ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་མི་དགའ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གྱུར པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་རྣམས་སྨྲ་བ་ནི། ཚིག་རྩུབ་པོ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་ནི་དེ་དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དང་། མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཕན་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དང་། སྐུར་པ་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་ པ་སྨྲ་བ་དང་།གྱ་ཚོམ་དུ་སྨྲ་ཞིང་བབ་ཆོལ་གྱི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་མེད་པ་དང་། སྙད་མེད་པ་དང་། དོན་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། འཆལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཀྱལ་བ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་ངག་གིས་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་ལས་རྣམ་པ་བཞི་བྱས་ཤིང་བསྩགས་ པ་མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ཡིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ། མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བརྣབ་སེམས་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་རྫས་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་ནོར་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་མཐོང་ན། བརྣབ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཀྱེ་མ་འདི་དག་བདག་ལ་ཡོད་ཀྱང་ཇི་མ་རུང་སྙམ་སྟེ། བརྣབ་སེམས་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་ཀྱིས་སྡང་བར་བྱེད་པ་ནི། ཀྱེ་མ་སེམས ཅན་འདི་དག་བརྒྱབ་ཀྱང་རུང་ངོ་།།བསད་ཀྱང་རུང་ངོ་། །ཉམས་པར་བྱས་ཀྱང་རུང་ངོ་། །མི་རིགས་པར་ཉོན་མོངས་ཀྱང་རུང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱི་སྡང་བ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་འདི་ལྟར་ལྟ་ལ། འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །མཆོད་ སྦྱིན་མེད་དོ།།སྦྱིན་སྲེག་མེད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ། །ཕ་མེད་དོ། །མ་མེད་དོ། །སེམས་ ཅན་སྐྱེ་བ་མེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་སོང་བ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་གང་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། བསྒྲུབས་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། བདག་ཅག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་ སྤྱད་པ་བསྟེན་ཏོ།།བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་གྱི་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ། མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ། རྣམ་པར་ སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་དག་དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ནི། ལུས་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་སྤངས་ནས། ལུས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ངག་གི་ལས་མི་དགེ་བ་སྤངས་ནས། ངག་གི་ལས་དགེ་བ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་སྤངས་ ནས།ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཁོ་ན་མེད་པ་དང་། གཅུགས་མེད་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མོས་པར་བྱས་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།

粗语是指放弃柔和、悦耳、令人喜爱、动听、可意、宫廷语言、温和、得体、易懂、悦耳、众人喜爱、众人珍惜、众人欢喜、众人喜悦、寂静、入定等语言，而说伤害、粗暴、令人难忍、诽谤他人、众人不喜、众人不珍惜、众人不欢喜、众人不喜悦、不寂静、不入定等语言，这就是未断除粗语。
绮语是指不当时而说、不如实而说、不真实而说、无益而说、诽谤而说、非法而说、轻率而说胡乱语言、无理由、无缘由、无意义、放逸等语言，这就是未断除绮语。
诸比丘，如是身造作四种业，积集不善业，生苦果，感苦报。诸比丘，意造作三种业，积集不善业，生苦果，感苦报是何？
贪心是见他人财物、他人财富、他人用具时生起贪心，想'这些物品我要是也有该多好'，这就是未断除贪心。
害心嗔恨是想'这些众生该打、该杀、该毁灭、该受苦'，这就是未断除害心嗔恨。
邪见是颠倒见解并如是说：'无布施，无供养，无祭祀，无善行，无恶行，无善恶业果报，无此世，无他世，无父，无母，无化生众生，世间无阿罗汉正行正至，于此世他世，以自通慧证知作证，我生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有'，这就是未断除邪见。
诸比丘，如是意造作三种业，积集不善业，生苦果，感苦报。
诸比丘，其中多闻圣声闻断除身不善业，修习身善业；断除语不善业，修习语善业；断除意不善业，修习意善业。他以慈心，无嗔、无碍、无害、广大、广博、无量，专注一方，遍满而住。第二方亦复如是。

།གསུམ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །སྟེང་དང་འོག་དང་། ཐད་ཀ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ཐམས་ཅད་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་མོས་པར་བྱས་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་སེམས་འདི་སྔོན་ནི་ཆུང་ངུར་གྱུར་པ་ལ་མ་བསྒོམས། དེ་ནི་བདག་གི་སེམས་འདི་ཚད་མེད་ཅིང་། རྒྱ་ཆེ་ལ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དགེ་སློང་དག་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་ནི་ཚད་མེད་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི སྔོན་ཚད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དེ་བཀྲི་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་དེར་གནས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དེར་བགྲང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་བྱིས་པ་གཞོན་ནུའམ། གཞོན་ནུ་མ་ཡང་རུང་སྟེ། ཐོག་མ་ནས་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་ན་ ཡང་ཅི་ལུས་སམ།ངག་གམ་ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་རམ། བཙུན་པ་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྐྱེས་པ་ཡང་རུང་། བུད་མེད་ཀྱང་རུང་། ཁྱིམ་པ་ཡང་རུང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་རུང་བས་བསྒོམ་ པར་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་པ་ཡང་རུང་། བུད་མེད་ཀྱང་རུང་། ཁྱིམ་པ་ཡང་རུང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་རུང་བས་ནི། ལུས་འདི་ཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་མི་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་། སེམས་ལ་རག་ལས་ལ་ སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་བྱེད་དོ།།ལུས་འདིས་སྔོན་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ། མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདིར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི། སྐྱེས་པའི་འོག་ དང་།ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གོང་དུ་རྟོགས་པར་མ་བྱས་ན་ཡང་ཕྱིར་མི་འོང་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པ་ ཉན་ཐོས་ནི།ལུས་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱས་པར་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང་། དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཆེད་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལ་སེམས་པའི་ལས་དང་། བསམ་ པའི་ལས་དང་གཉིས་ཡོད་དེ།སེམས་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་པ་དང་། མངོན་པར་སེམས་པ་དང་། སེམས་པར་གྱུར་པ་དང་། སེམས་པར་གཏོགས་པ་དང་། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སེམས་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། ། བསམ་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསམ་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་བསམ་པའི་ངག་གི་ལས་འདི་ནི་བསམ་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་པའི་ལས་ནི་འདས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །མ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །སེམས་པའི་ལས་འདས་པ གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སེམས་པ་གང་སྐྱེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་དང་། བྱུང་བ་དང་། གྲུབ་པ་དང་། མངོན་པར་གྲུབ་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དང་། བྱུང་བར་གྱུར་ནས་མངོན་པར་འདས་པ་དང་། ཟད་པ་དང་། འགགས་པ་དང་། བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། འདས་པ་ དང་།འདས་པའི་ཆར་གཏོགས་པ་དང་། འདས་པའི་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འདི་ནི་སེམས་པའི་ལས་འདས་པའོ། །སེམས་པའི་ལས་མ་འོངས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་པའི་ལས་གང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་མ་བྱུང་བ་དང་ ད་དུང་མ་ཕྱིན་པ་དང་།མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་ཆར་གཏོགས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འདི་ནི། སེམས་པའི་ལས་མ་འོངས་པའོ།

第三也是如此。第四也是如此。上方、下方和四面八方也都是如此，以充满慈爱之心遍及整个世界，修习并安住。
他这样想：'我以前未曾修习如此微小的心，而现在我修习了这无量广大之心。'
比丘们，圣者声闻的心是无量广大且善修习的，其前所有的有量之心不能引导它，不能安住于此，也不能计数。
比丘们，如果少年或少女从一开始就修习慈心三昧，他们还会以身、语、意造作恶业吗？尊者，不会。
比丘们，善哉善哉！慈心三昧应当由男子、女人、在家人或出家人修习。为什么呢？因为无论是男子、女人、在家人或出家人都不能带着这个身体离去。
比丘们，人是由心而生，依止于心，系属于心，依靠心而主宰。此身过去所造作积累的恶不善业，能生苦果，感受痛苦果报的，这一切都将在此生中感受，而不是在转生后或其他时候。
比丘们，如此修习慈心三昧，即使未能证得更高境界，也将成为不还果位。
比丘们，另外，具有多闻的圣者声闻舍弃身恶业等，乃至具足悲心、喜心、舍心也应当如是宣说。如是宣说。
关于有意造作，其中有思业和思已业两种。什么是思业？答：思、等思、已思、思所属、心造作以及意业，这就是思业。
什么是思已业？答：思已的身业和思已的语业，这就是思已业。
其中思业有过去、未来、现在三种。什么是过去思业？答：已生、已正生、已起、已成、已现成、已正成、已生起后消逝、已尽、已灭、已离、已变异、已过去、属于过去分、为过去时所摄，这就是过去思业。
什么是未来思业？答：未生、未正生、未起、未正起、尚未到来、未现成、未生起、未来、属于未来分、为未来时所摄，这就是未来思业。

།སེམས་པའི་ལས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་པ་གང་ སྐྱེས་པ་དང་།ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་དང་། བྱུང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་དང་། ཕྱིན་ཟིན་པ་དང་། བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། ད་ལྟར་འདུག་པ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་པའི་ལས་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་པའི་ལས་ནི་ དགེ་བ་ཡང་ཡོད་མི་དགེ་བ་ཡང་ཡོད།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སེམས་པའི་ལས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། སྡང་བ་མེད་པ་དང་། རྨོངས་པ་མེད་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས་ཐོས་པ་དང་། སྣས་དྲི་རྣམས་བསྣམ་པ་དང་། ལྕེས་རོ་རྣམས་མྱང་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་ རྣམས་རེག་པ་དང་།ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་ མེད་པ་བཞི་སྒོམ་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ དང་།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་སྤངས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཆབ་པ་མེད་པ་དང་། འཚིག་པ་མེད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་། སེར་སྣ་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མེད་པ་དང་། གཡོ མེད་པ་དང་།ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་།ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མངོན་དུ་ལྡང་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། འདུད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ པ་ཞེས་བྱའོ།།གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་དག་སྦྱིན་པའམ། བསོད་ནམས་དག་བྱེད་པའམ། གསོ་སྦྱོང་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་འདུག་པའམ། དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རང་གི་ལག་དར་ཏེ་ལས་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་ འདུ་བྱེད་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བའམ། འགོག་པ་ལ་འགོག་པའམ། ལམ་ལ་ལམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ།

什么是现在的思业？答：凡是已生、已正生、已起、已正起、已去、已成、已住、未变异、现在存在的思，乃至广说，这就是现在的思业。其中思业有善的、不善的、无记的。
什么是善思业？答：凡是与善作意相应的思，乃至心的造作和意业，如何呢？即是：以无贪、无嗔、无痴如理观察，以眼见色、以耳闻声、以鼻嗅香、以舌尝味、以身触触、以意识法的心，乃至心的造作和意业，这称为善思。
又有不被执取的四禅和四无色定修习的思，乃至心的造作和意业，这称为善思。
又有与离杀生相应的作意相应，以及离不与取、离欲邪行、离妄语、离离间语、离粗恶语、离绮语、离贪欲、离害心、具正见的作意相应的心，乃至心的造作和意业，这称为善思。
又有与无忿、无恨、无覆、无恼、无嫉、无悭、无诳、无谄、具惭、具愧相应的作意相应的思，乃至心的造作和意业，这称为善思。
又有与诚实语、礼拜、起迎、合掌、恭敬相应的作意相应的思，乃至心的造作和意业，这称为善思。
又有布施或作福德或近住八关斋戒或受持戒律或以信心自手作业的思，乃至心的造作和意业，这称为善思。
又有以善作意于苦作苦想、于集作集想、于灭作灭想、于道作道想的思，乃至心的造作和意业，这称为善思。

།མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆགས་པའམ། སྡང་བའམ། རྨོངས་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། ཡིད་ཀྱིས ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ ལེན་པ་དང་།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་ པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཁྲོ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྒྱུ་དང་། གཡོ་དང་། ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་།མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ལག་པ་དང་། ཁུ་ཚུར་དང་། ཐལ་ལྕག་གིས་བསྣུན་པ་དང་། ཡལ་ག་དང་ལྕུག་མས་ གནོད་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་།མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མི་དགེ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། འཆིང་བ་དང་། བག་ལ་ ཉལ་བ་དང་།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ།རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པ། སྤྱོད་ལམ་ལ་ཞུགས་པ། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ནས། ཡིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱིས་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། འཆིང་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ བྱེད་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་དམ། སྨྲས་པ། དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །མི་ དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ ཡོད་དོ།

什么是不善的思维？答：与不善作意相应的思维，从心的造作乃至意业，这就称为不善思维。如何呢？即如由贪或嗔或痴，不如理作意，不加观察而以眼见诸色，乃至以意识别诸法的思维，从心的造作乃至意业，这就称为不善思维。
又如与杀生相应的作意，与偷盗、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语、贪欲、害心、邪见相应的思维，从心的造作乃至意业，这就称为不善思维。
又如与忿怒、怨恨、覆藏、恼害、嫉妒、悭吝、诳、谄、无惭、无愧相应的作意和思维，从心的造作乃至意业，这就称为不善思维。
又如与用手、拳头、掌掴、树枝鞭打等加害相应的作意和思维，从心的造作乃至意业，这就称为不善思维。
又如与不善的结缚、随眠、随烦恼、缠缚相应的思维，从心的造作乃至意业，这就称为不善思维。
什么是无记的思维？答：与无记作意相应的思维，从心的造作乃至意业，这就称为无记思维。如何呢？即非善心亦非染污心，不住自性，处于威仪，从眼见诸色乃至意识别诸法的思维，从心的造作乃至意业，这就称为无记思维。
又如以遍摄心修习四禅和四无色定的思维，从心的造作乃至意业，这就称为无记思维。
又如与无记的结缚、随眠、随烦恼、缠缚相应的思维，从心的造作乃至意业，这就称为无记思维。
善思维是否缘于善、不善、无记？答：有缘于善，有缘于不善，有缘于无记，有缘于善与不善，有缘于善与无记，有缘于善、不善与无记。

།དགེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་སེམས་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ ཆོས་རྣམས་དང་།དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་བ་དང་།ཡང་ན་ཆོས་དེ་དག་གི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཆོས་འདི་དག་ནི་དགེ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པས་རང་གིས་རྟོགས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། དམ་པ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་ པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་སྟེ།ཟིན་ཅིང་ཡང་དག་པར་ཟིན་ན། བདག་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ལ། གཉི་ག་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མྱ་ ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ། །དགེ་བའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་བ་དང་། ཡང་ན་ཆོས་དེ་དག་གི་ཉེས་དམིགས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པས་རང་གིས་ རྟོགས་པ།སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། དམ་པ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་སྟེ། ཟིན་ཅིང་ཡང་དག་པར་ཟིན་ན། བདག་ལ་ཡང་གནོད་པར་གྱུར་ཞིང་། གཞན་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། གཉི་ག་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་ ཏེ།ཤེས་རབ་འགགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་ བའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ།།དགེ་བའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་ མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་།ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ། འབྲས་བུ་མེད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ ཏེ།འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་ བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་།དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ།

应当说善法如何，不善法和无记法的所缘也是如此。什么是缘善的善思？答：对善身业、语业、善心、心所法、不相应善心的诸行，思维这些法是从有因而生，有果报，有异熟，如是作意的思，乃至心的造作和意业。
或者以具有这些法功德的作意而作意：'这些法是善法，是圣者自己证悟的，是诸佛和佛的声闻、诸圣者、诸圣人所赞叹的。若能把握并善加把握，则不会伤害自己，也不会伤害他人，也不会伤害双方，能生起智慧，不随顺贫乏之分，能趣向涅槃。'如是作意的思，乃至心的造作和意业，这就是缘善的善思。
什么是缘不善的善思？答：对不善身业、语业、不善心、心所法、不相应不善心的诸行，思维这些法是从有因而生，有果报，有异熟，如是作意的思，乃至心的造作和意业。
或者以具有这些法过患的作意而作意：'这些法是不善的，是圣者自己证悟的，是诸佛和佛的声闻、诸圣者、诸圣人所呵责的。若能把握并善加把握，则会伤害自己，也会伤害他人，也会伤害双方，会阻碍智慧，随顺贫乏之分，不能趣向涅槃。'如是作意的思，乃至心的造作和意业，这就是缘不善的善思。
什么是缘无记的善思？答：对无记色、无记心、心所法、不相应无记心的诸行，思维这些法是从无因而生，无果报，无异熟，如是作意的思，乃至心的造作和意业，这就是缘无记的善思。
什么是缘善和不善的善思？答：对善和不善身业、语业、善和不善心、心所法、不相应善和不善心的诸行，思维这些法是从因而生，有果报，有异熟，如是作意的思，乃至心的造作和意业，这就是缘善和不善的善思。

།དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བའི་སེམས་ དང་།སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ རྣམས་དང་།ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་ བ་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དགེ་བའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མི་དགེ་བའི་ སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུ་ ཡོད་པ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དགེ་བའི་སེམས་ པ་དགེ་བ་དང་།མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་ ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ། རྣམ་པར་ སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་བ་དང་། ཡང་ན་ཆོས་དེ་དག་གི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་ བུ་དམ་པས་རང་གི་རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ནས། རྒྱས་པར་གཉི་ག་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་དང་། མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ།

什么是善心思维缘善和无记呢？答：善身业、语业、善心和心所法、不相应善心诸行、无记色、无记心、心所法、不相应无记心诸行，思维这些法是从因而生、有果报、有异熟，如是作意的思维，乃至心造作和意业，这就是善心思维缘善和无记。
什么是善心思维缘不善和无记呢？答：不善身业、语业、不善心和心所法、不相应不善心诸行、无记色、无记心、心所法、不相应无记心诸行，思维这些法是从因而生、有果报、有异熟，如是作意的思维，乃至心造作和意业，这就是善心思维缘不善和无记。
什么是善心思维缘善、不善和无记呢？答：善不善身业、语业、善不善心和心所法、不相应善不善心诸行、无记色、无记心、心所法、不相应无记心诸行，思维这些法是从因而生、有果报、有异熟，如是作意的思维，乃至心造作和意业，这就是善心思维缘善、不善和无记。
什么是不善心思维缘善呢？答：不善身业、语业、不善心和心所法、不相应不善心诸行，思维这些法是无因而生、无果报、无异熟，如是作意的思维，乃至心造作和意业。或者以具有这些法功德的作意而作意，思维这些是善法，是圣者自证、诸佛和佛声闻所赞叹，乃至广说都不会有害，会生起智慧、不随顺贫乏、不相应、会趣向涅槃，如是作意的思维，乃至心造作和意业，这就是不善心思维缘善。

།མི་དགེ་བའི སེམས་པ་མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་ བུ་མེད་པ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་བ་དང་། ཡང་ན་ཆོས་དེ་དག་གི་ཉེས་དམིགས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བ་ ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པས། རང་གི་རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་དམ་པ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་སྟེ། ཟིན་ཅིང་ཡང་དག་པར་ཟིན་ན། བདག་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་ལ་གཉི་ག་ལ་ཡང་གནོད་ པར་འགྱུར་ཏེ།ཤེས་རབ་འགག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ ཏེ།འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ།འབྲས་བུ་མེད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་ བའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ།།མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ དང་དགེ་བ་དང་།མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ། འབྲས་བུ་མེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་ དུ་སྦྱར་ཏེ།འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ ཆོས་རྣམས་དང་།དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་ རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ།འབྲས་བུ་མེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ།

什么是缘于不善的不善思？答：认为不善的身业、语业、不善的心和心所法，以及与不善心不相应的诸行，这些法是无因而生、无果报、无异熟的，如是作意的思，乃至心的造作和意业，
或者以具有这些法过患的作意而作意：'这些是不善法，为非圣者所行，为诸佛、诸佛声闻、诸圣者、诸圣人所呵责。若执取并完全执取，则会损害自己，也会损害他人，也会损害双方，会导致智慧灭尽，会随顺贫乏，不能趣向涅槃。'如是作意的思，乃至心的造作和意业。这就是缘于不善的不善思。
什么是缘于无记的不善思？答：认为无记色、无记心和心所法，以及与无记心不相应的诸行，这些法是无因而生、无果报、无异熟的，如是作意的思，乃至心的造作和意业。这就是缘于无记的不善思。
什么是缘于善与不善的不善思？答：认为善与不善的身业、语业，善与不善的心和心所法，以及与善与不善心不相应的诸行，这些法是无因而生、无果报、无异熟的，如是作意的思，乃至心的造作和意业。这就是缘于善与不善的不善思。
什么是缘于善与无记的不善思？答：认为善的身业、语业，善的心和心所法，以及与善心不相应的诸行，无记色、无记心和心所法，以及与无记心不相应的诸行，这些法是无因而生、无果报、无异熟的，如是作意的思，乃至心的造作和意业。这就是缘于善与无记的不善思。

། མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ། འབྲས་བུ་མེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ། འབྲས་བུ་མེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་ པ།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། དམིགས་པ་འདི་དག་ལས་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་སྟེ།ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་ནས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་ གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། དམིགས་པ་འདི་དག་ལ་བསྒྲིབས་ ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་།མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་ དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ།།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མི་ དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་།དམིགས་པ་འདི་ལས་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ།

什么是不善心所缘不善法和无记法？答：认为不善身业、语业、不善心、心所法、不善心不相应行法，以及无记色法、无记心、心所法、无记心不相应行法等这些法是无因而生、无果、无异熟的，如是作意的思，乃至心造作和意业，这就是不善心所缘不善法和无记法。
什么是不善心所缘善法、不善法和无记法？答：认为善法和不善身业、语业、善不善心、心所法、善不善心不相应行法，以及无记色法、无记心所法、无记心不相应行法等这些法是无因而生、无果、无异熟的，如是作意的思，乃至心造作和意业，这就是不善心所缘善法、不善法和无记法。
什么是无记心所缘无记法？答：对于无记色法、无记心、心所法、无记心不相应行法等所缘，无论是有覆无记还是无覆无记，如是作意的思，乃至心造作和意业，这就是无记心所缘无记法。
什么是无记心所缘善法？答：对于善身业、语业、善心、心所法、善心不相应行法等所缘，无论是有覆无记还是无覆无记，如是作意的思，乃至心造作和意业，这就是无记心所缘善法。
什么是无记心所缘不善法？答：对于不善身业、语业、不善心、心所法、不善心不相应行法等所缘，无论是有覆无记还是无覆无记，如是作意的思，乃至心造作和意业，这就是无记心所缘不善法。

།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ ལུས་ཀྱི་ལས་དང་།ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། དམིགས་པ་འདི་དག་ལས་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པ་དང་།མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་ དང་།མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བའི་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་།དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་།དམིགས་པ་འདི་དག་ལས་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ བསྟན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། དམིགས་པ་འདི་དག་ལས་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ ཡང་རུང་སྟེ།ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། དམིགས་པ་འདི་དག་ལས བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་།མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ།།དེ་ལ་སེམས་པའི་ལས་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད། གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སེམས་པའི་ལས་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་པའི་ལས་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་པའི་ལས་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་པའི་ལས་གཟུགས་དང་ལྡན་པའོ།

什么是无记思业缘善与不善？答：凡是缘于善与不善的身业、语业，善与不善的心与心所法，善与不善心不相应行法，以及缘于这些所缘而有覆无记或无覆无记的作意思业，乃至心造作和意业，这就是无记思业缘善与不善。
什么是无记思业缘善与无记？答：凡是缘于善的身业、语业，善心与心所法，善心不相应行法，以及无记色、无记心与心所法，无记心不相应行法，以及缘于这些所缘而有覆无记或无覆无记的作意思业，乃至心造作和意业，这就是无记思业缘善与无记。
什么是无记思业缘不善与无记？答：凡是缘于不善的身业、语业，不善心与心所法，不善心不相应行法，以及无记色、无记心与心所法，无记心不相应行法，以及缘于这些所缘而有覆无记或无覆无记的作意思业，乃至心造作和意业，这就是无记思业缘不善与无记。
什么是无记思业缘善、不善与无记？答：凡是缘于善与不善的身业、语业，善与不善心与心所法，善与不善心不相应行法，以及无记色、无记心与心所法，无记心不相应行法，以及缘于这些所缘而有覆无记或无覆无记的作意思业，乃至心造作和意业，这就是无记思业缘善、不善与无记。
其中思业有属欲界的，有属色界的，也有属无色界的。什么是欲界思业？答：凡是与欲界作意相应的思业，乃至心造作和意业，这就是欲界思业。什么是色界思业？答：凡是与无色界作意相应的思业，乃至心造作和意业，这就是色界思业。

།སེམས་པའི་ལས་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་པའི་ལས་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ནི་དགེ་བ་ཡང་ཡོད། མི་དགེ་བ་ཡང་ཡོད། ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ།འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས་ཐོས་པ་དང་། སྣས་དྲི་རྣམས་བསྣམས་པ་དང་། ལྕེས་རོ་རྣམས་མྱོང་བ་ དང་།ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རྣམས་རེག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་།མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་སྤངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་ བ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་།མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཆབ་ པ་མེད་པ་དང་།འཚིག་པ་མེད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་། སེར་སྣ་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མེད་པ་དང་། གཡོ་མེད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མངོན་དུ་ལྡང་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། འདུད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་དག་སྦྱིན་པའམ། གནོད་སེམས་དག་མི་བྱེད་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་འདུག་ པའམ།གསོ་སྦྱོང་ལ་གནས་པའམ། སེམས་དད་པས་རང་གིས་ལག་དར་ཏེ་ལས་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་ བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས།སྡུག་བསྔལ་ལ་བྱེ། སྡུག་བསྔལ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བའམ། འགོག་པ་ལ་འགོག་པའམ། ལམ་ལ་ལམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ ཏེ།འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ ཏེ།འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བའོ།

什么是与无色相应的思业？答：从与无色相应的作意相应的思，乃至心的造作和意业，这就是与无色相应的思业。
其中，与欲界相应的思有善的、不善的、无记的。
什么是与欲界相应的善思？答：从与欲界相应的善作意相应的思，乃至心的造作和意业，这就是与欲界相应的善思。如何呢？即如无贪而如理观察后以眼见诸色、以耳闻诸声、以鼻嗅诸香、以舌尝诸味、以身触诸触、以意识别诸法的思，乃至心的造作和意业，这就是与欲界相应的善思。
又从与离杀生相应的作意相应，与离不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语、贪欲、害意相应，与正见相应的作意相应的思，乃至心的造作和意业，这就是与欲界相应的善思。
又从与无瞋、无恨、无覆、无恼、无嫉、无悭、无诳、无谄、有惭、有愧相应的作意相应的思，乃至心的造作和意业，这就是与欲界相应的善思。
又从与欲界相应的诚实语、礼拜、起立、合掌、恭敬相应的作意相应的思，乃至心的造作和意业，这就是与欲界相应的善思。
又从布施或不起害心，或受持清净戒律，或住于布萨，或以信心自己打扫做事的思，乃至心的造作和意业，这就是与欲界相应的善思。
又从与欲界相应的善作意，对苦作意为苦，对集作意为集，对灭作意为灭，对道作意为道的思，乃至心的造作和意业，这就是与欲界相应的善思。
什么是与欲界相应的不善思？答：从与不善作意相应的思，乃至心的造作和意业，这就是与欲界相应的不善思。

།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆགས་པ་དང་། སྡང་བ་དང་། རྨོངས་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ནས། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱི་སེམས་ པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་ པ་དང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་ སྦྱར་ཏེ།འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཁྲོ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྒྱུ་དང་གཡོ་དང་། ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ དང་།མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་ལག་པ་དང་། ཁུ་ཚུར་དང་ཐལ་ལྕག་བསྣུན་པ་དང་། ཡལ་ག་དང་ལྕུག་མས་ གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་མི་དགེ་བ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། འཆིང་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་མི་དགེ་བའོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པའོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། སྤྱོད་ལམ་ལ་ཞུགས་པས། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ནས། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱི་སེམས་པ་ གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །གཞན་ཡང་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། འཆིང་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་།ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ སེམས་པ་དགེ་བ་ཡང་ཡོད།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ།

怎样呢？如是，由贪欲、嗔恚、愚痴而不如理作意，不加观察而以眼见诸色乃至以意识知诸法的思维，从心的造作乃至意业，这是与欲相应的不善思维。
复次，与杀生相应的作意及其相应，与不与取、欲邪行、妄语、离间语、粗恶语、绮语、贪欲、害心、邪见相应的作意及其相应，从心的造作乃至意业，这是与欲相应的不善思维。
复次，与忿怒、怨恨、覆藏、恼害、嫉妒、悭吝、谄诳、无惭、无愧相应的作意及其相应的思维，从心的造作乃至意业，这是与欲相应的不善思维。
复次，与手、拳、掌击打，以枝条加害相应的作意及其相应的思维，从心的造作乃至意业，这是与欲相应的不善思维。
复次，与不善的遍行、系缚、随眠、缠缚相应的思维，从心的造作乃至意业，这是与欲相应的不善思维。
什么是与欲相应的无记思维？答：与欲相应的无记作意及其相应的思维，从心的造作乃至意业，这是与欲相应的无记思维。
怎样呢？如是，既非善心也非烦恼心，处于自然状态，住于威仪，从以眼见诸色乃至以意识知诸法的思维，从心的造作乃至意业，这是与欲相应的无记思维。
复次，与欲相应的无记遍行、系缚、随眠、烦恼、缠缚相应的思维，从心的造作乃至意业，这是与欲相应的无记思维。
其中，与色相应的思维有善的也有无记的。什么是与色相应的善思维？答：与色相应的善作意及其相应的思维，从心的造作乃至意业，这是与色相应的善思维。

།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པའམ། སྡང་བ་མེད་པའམ། རྨོངས་པ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས ཐོས་པ་དང་།སྣས་དྲི་རྣམས་བསྣམས་པ་དང་། ལྕེས་རོ་རྣམས་མྱོང་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རྣམས་རེག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ།།གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་བསྒོམ་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །གཞན་ ཡང་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་།ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མངོན་དུ་ལྡང་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། འདུད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ།འདི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། འགོག་པ་ལ་འགོག་ པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ།ལམ་ལ་ལམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པའོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། སྤྱོད་ལམ་དུ་ཞུགས་པས། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས་ཐོས་པ་དང་། སྣས་དྲི་རྣམས་བསྣམས་པ་དང་། ལྕེས་རོ་རྣམས་ མྱོང་བ་དང་།ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རྣམས་རེག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་ ཟིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བཞི་སྒོམ་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། འཆིང་ བ་དང་།བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ནི་དགེ་བ་ཡང་ཡོད།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པའམ། སྡང་བ་མེད་པའམ། རྨོངས་པ་མེད་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་ བརྟགས་ནས་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་པར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ།

怎样呢？如是，无贪或无嗔或无痴，如理观察后，以眼见诸色，以耳闻诸声，以鼻嗅诸香，以舌尝诸味，以身触诸触，乃至以意识别诸法的思维，以及心的造作和意业，这是有色善思。复次，未被摄持的修习四禅定的思维，乃至心的造作和意业，这是有色善思。
复次，与有色的诚实语、礼拜、起立、合掌、恭敬相应的作意和相应的思维，乃至心的造作和意业，这是有色善思。复次，以有色善作意，于苦作苦想，于集作集想，于灭作灭想，于道作道想的思维，乃至心的造作和意业，这是有色善思。
什么是有色无记思？答：与有色无记作意相应的思维，乃至心的造作和意业，这是有色无记思。怎样呢？如是，非善心亦非烦恼心，处于自然状态，住于威仪，以眼见诸色，以耳闻诸声，以鼻嗅诸香，以舌尝诸味，以身触诸触，以意识别诸法的思维，乃至心的造作和意业，这是有色无记思。
复次，以被摄持的心修习四禅定的思维，乃至心的造作和意业，这是有色无记思。复次，与有色的结、缚、随眠、近烦恼、缠相应的思维，乃至心的造作和意业，这是有色无记思。
其中，无色相应思有善和无记两种。什么是无色相应善思？答：与无色善作意相应的思维，乃至心的造作和意业，这是无色相应善思。怎样呢？如是，以无贪或无嗔或无痴如理观察，以意识别诸法，乃至心的造作和意业，这是无色相应善思。

།གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ བསྒོམས་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དགེ་བའོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡིད་ ལ་བྱེད་པའམ།ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བའམ། འགོག་པ་ལ་འགོག་པའམ། ལམ་ལ་ལམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ དགེ་བའོ།།གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ།འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། འཆིང་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །འདུལ་མཆོག་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཚངས པའི་གསུང་དང་ལྡན།།སྐུ་མདོག་གསེར་འདྲ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་།རྣམ་པར་འདྲེན་པར་མཛད་པ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་ཏེ། །འཇིགས་པ་མེད་པར་ལས་རྣམས་ཐ་དད་སྟོན་པར་མཛད། །རྒྱུ་གཅིག་གིས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ གཉིས་ཀྱིས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ།སེམས་པའི་ལས་དང་། ཆེད་དུ་བསམས་པའི་ལས་སོ། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །རྒྱུ་བཞིས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་ དང་ལྡན་པ་དང་།གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །རྒྱུ་ལྔས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པའི་ལས་སོ།།རྒྱུ་དྲུག་གིས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རྒྱུ་བདུན་གྱིས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤོང་བར་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རྒྱུ་ བརྒྱད་ཀྱིས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ།འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོ། ། རྒྱུ་དགུས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ།

还有，以完全掌握的心修习四无色定的思维，从此乃至心的造作以及意业为止配合，这是与无色相应的善思。还有，以与无色相应的作意，对苦作意为苦，或对集作意为集，或对灭作意为灭，或对道作意为道的思维，从此乃至心的造作以及意业为止配合，这是与无色相应的善思。
什么是与无色相应的无记思？答：与无色的无记作意相应的思，从此乃至心的造作以及意业为止配合，这是与无色相应的无记思。如何？即非善心，亦非烦恼心，处于自性的意法识知的思，从此乃至心的造作以及意业为止配合，这是与无色相应的无记思。
还有，以完全掌握的心修习四无色定的思，从此乃至心的造作以及意业为止配合，这是与无色相应的无记思。还有，与无色相应的结、缚、随眠、近烦恼、缠相应的思，从此乃至心的造作以及意业为止配合，这是与无色相应的无记思。
调御最胜者具有梵音，身色如金为调御中最胜，作为引导者所出现者，无所畏惧宣说诸业差别。
以一因摄诸业，因为称为业。以二因摄诸业，即思业和思已业。以三因摄诸业，即身业、语业和意业。以四因摄诸业，即与欲界相应、与色界相应、与无色界相应和不相应。
以五因摄诸业，即见所断有记、无记，修所断有记、无记，以及非所断业。以六因摄诸业，即见苦所断、见集所断、见灭所断、见道所断、修所断和非所断。
以七因摄诸业，即与欲界相应见所断、修所断，与色界相应见所断、修所断，与无色界相应见所断、修所断，以及非所断。以八因摄诸业，即与欲界相应的善、不善、无记，与色界相应的善、无记，与无色界相应的善、无记，以及不相应业。
以九因摄诸业，即身业善、不善、无记，语业善、不善、无记，意业善、不善、无记。

།རྒྱུ་བཅུས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་ཟག་པ་ཟད་པ་དང་། བཅས་པ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་སོ། །ངག་གི་ལས་དགེ་བ་ཟག་པ་ཟད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ ཟག་པ་ཟད་པ་དང་བཅས་པ་དང་།མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་སོ། །རྒྱུ་བཅུ་གཅིག་གིས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོ། ། རྒྱུ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ལས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་ཆོས་མངོན་པ་ལས། ལས་གདགས་པ་ཚིགས་དང་པོའོ།། །།སྡོམ་ནི། རྩ་བ་གསུམ་དང་དབྱེ་ བ་དང་།།མི་དགེ་ལས་ལམ་བཅུ་པོ་དང་། །ཡང་ན་ལས་རྣམས་བཅུ་ཡི་རྒྱུ། །མི་དགེ་བ་ནི་གསུམ་པོ་ཡིན། །མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། གསུམ་ནི་ཆགས་པ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། གཏི་མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། ། ཆགས་པ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་པ་དང་། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པ་དང་། ཀུན་དུ་ཞེན་པ་དང་། ཆུམས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ཚོལ་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། ཞེན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང་། ནང་གི འཆིང་བ་དང་།དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཆགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་དེ་མི་དགེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མང་ པོའི་རྩ་བ་གང་ཡིན་པས་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ནད་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། འབྲས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། ཟུག་རྔུའི་རྩ་བ་དང་། སྡིག་པའི་རྩ་བ་དང་། རྣམ་པར་མ་དག་པའི་རྩ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་ཡིན་ ཏེ།དེ་བས་ན་ཆགས་པ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཐ་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང་། གནོད་སེམས་སུ་ གྱུར་པ་དང་།སྡང་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྡང་བ་དང་། སེམས་ཀྱིས་སྡང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡང་བ་དང་། སྡང་བར་བྱེད་པ་དང་སྡང་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཞེ་སྡང་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་དེ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པ་ནས་རྒྱས་པར་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ།

以十种因摄诸业：身业善有漏尽及有漏、不善、无记、无漏业。语业善有漏尽及有漏、不善、无记、无漏业。意业善有漏尽及有漏、不善、无记、无漏业。
以十一种因摄诸业：欲界系善、不善、有覆无记、无覆无记，色界系善、有覆无记、无覆无记，无色界系善、有覆无记、无覆无记，及不系业。
以十二种因摄诸业：身业善、不善、有覆无记、无覆无记，语业善、不善、有覆无记、无覆无记，意业善、不善、有覆无记、无覆无记。
大论《阿毗达磨》中，业施设品第一。
总摄颂曰：三根及分别，不善业道十，或业十种因，不善有三种。
何为三不善根？三者为贪不善根、嗔不善根、痴不善根。
何为贪不善根？答曰：贪著、遍贪、遍着、耽著、增上着、渴爱、追求、欲求、昏迷、执着、遍执、内缚、成办、贪心、苦、集贪着，以及从贪所生，此即名为贪。
何为不善根？答曰：此法为不善，是诸多不善法之根本，故此即是病根、疮根、刺根、罪根、不净根、烦恼根、非清净根、非遍净根，因此称为贪不善根。
关于嗔不善根，何为嗔？答曰：于诸有情起遍恼害心、怨恨、忿怒、害心、造作害心、成为害心、嗔恚、极嗔、心生嗔恚，于诸有情造作不和，嗔恚、造作嗔恚、成为嗔恚，此即名为嗔。
何为不善根？答曰：此法为不善，乃至广说非遍净根，因此称为嗔不善根。

།གཏི་མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏི་མུག་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས པ་དང་།དབུས་ཀྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང་། ནང་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་མི་ཤེས་པ་དང་། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་མི་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་ལེགས་པར་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་ཉེས་ པར་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་དང་།ལས་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ངན་པ་དང་། བཟང་པོ་དང་། གནག་པ་དང་། དཀར་བ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། རྨོངས་པ་དང་། མ་རིག་པའི་མུན་པ་དང་། གློག་དང་། རྙོག་པ་ཅན་དང་། བསྒྲིབས་པ་དང་། ཆོད་པ་དང་། ལོང་བར་བྱེད་པ་དང་། མིག་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ཕོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཆུ་བོ་དང་། མ་རིག་པའི་དུག་གི་རྩ་བ་དང་། མ་རིག་པའི་དུག་གི་སྡོང་པོ་དང་། མ་རིག་པའི དུག་གི་ལོ་མ་དང་།མ་རིག་པའི་དུག་གི་མེ་ཏོག་དང་། མ་རིག་པའི་དུག་གི་འབྲས་བུ་དང་། རྨོངས་པ་དང་། ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གཏི་མུག་ཅེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་དེ་མི་དགེ་བ་ ཡིན་ལ།དེ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མང་པོའི་རྩ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ནད་ཀྱི་རྩ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་བས་ན་གཏི་མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་ འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་།ཀ་ཅ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཡོ་བྱད་གང་འདོད་པ་དེ། དེས་གཞན་དག་ལས་མ་ བྱིན་པར་ལེན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་མི་འདོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་བདག་ལ་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་མཁོ་བ་དང་། འཆང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་ རོ་སྙམ་ནས་དེ་དག་གི་དོན་དུ་གཞན་དག་ལས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་གཞན་དག་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ལ། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མ་བྱིན་པར་ལོང་ཤིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྦྱིན་ནོ། །འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱའོ་ཞེས་བསྒོ་ནས། དེས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་འདོད་ནས། གཞན་དག་ལས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་མ་བྱིན་པར ལེན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཡོ་བྱད་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་རྣམས་དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ ཏེ།དེ་དག་ཡུན་རིང་པོར་མི་བཟོད་ཅིང་། མི་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེས་དངོས་པོ་དེ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

关于愚痴不善根，什么是愚痴？答曰：不知前际，不知后际，不知中际，不知内，不知外，不知内外，不知业，不知异熟，不知业与异熟，不知善业，不知不善业，不知善业与不善业，不知因，不知从因所生诸法，不知有罪无罪，不知劣胜，不知黑白，不知缘起法及其差别，不如实知见六触处，以及黑暗、迷惑、无明暗、闪电、混浊、遮蔽、阻碍、致盲、无目、违背智慧、随顺贫乏、趋向涅槃、无明、无明暴流、无明毒根、无明毒树、无明毒叶、无明毒花、无明毒果、迷惑、普遍迷惑、极度迷惑、愚痴以及从愚痴所生，这就是所谓的愚痴。
什么是不善根？答曰：此法是不善，又是众多不善法之根本，因此从病根乃至非清净根，故称为愚痴不善根。
十不善业道是杀生、不与取、邪淫。其中不与取有三种：从贪欲所生、从嗔恚所生、从愚痴所生。
什么是从贪欲所生的不与取？答曰：如有人因贪求某物而从他人处不与而取。或者虽然自己不需要，但想到'某些众生是我所爱、所珍、所喜、所乐的，他们需要、受用、享用'，为了他们而从他人处不与而取。或者他人对其说：'你来，从某人处不与而取吧，我将给你这个那个，为你做这个那个'，他因贪求利益而从他人处不与而取，这就是从贪欲所生的。
什么是从嗔恚所生的？答曰：如有人因对某人怀有嫌恨、愤怒之心，而从其处不与而取。或者虽然对其人无嫌恨、愤怒之心，但因对拥有可爱、珍贵、喜悦、悦意之物的人们怀有嫌恨、愤怒之心，心想：'要让他们长期不安、不悦'，而不与而取其物，这就是从嗔恚所生的。

།གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེ་དག་འདི་སྐད་དུ་འདི་དག་ ཐམས་ཅད་ནི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་དབང་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་མཐུ་ཆུངས་པས་ན། དམངས་རྣམས་ཀྱང་སྤྱད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཕ་རོལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་མ་ཡིན་ན། ལས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མི་འོང་བར་ལྟ་ཞིང་། འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་ལ། འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་ དུ་སྨྲ་སྟེ།ལས་འདི་མེད་དོ། །ལས་འདིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཏེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །འདོད་པ་ལས་ ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གང་ལ་ལྟ་ཞིང་སེམས་ཆགས་པ་དེ་ལས་འདོད་པ་ལས་ལོག་པར་གཡེམ་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་ལྟ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་ཆགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ སེམས་ཏེ།སེམས་ཅན་བདག་ལ་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། མཁོ་བ་དང་། འཆང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེ་དག་གི་དོན་དུ་གཞན་ལ་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཀུན་ནས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ གཞན་དག་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ལ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ཅིག་དང་།ངས་ཁྱོད་ལ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྦྱིན་ནོ། །འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱའོ་ཞེས་བསྒོ་ནས། དེས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་འདོད་ནས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་ གཡེམ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི།ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་ དག་གི་རྒྱུ་དང་།རྩ་བ་དང་། འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞི་དང་། བྱེད་རྒྱུ་དང་། སྐྱེད་པ་དང་། རྐྱེན་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བའོ། །ལས་གདགས་པ་ཚིགས་གཉིས་པའོ།། །།སྡོམ་ནི། རྒྱུ་གང་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་གཟུགས། །ཐོགས་བཅས་དང་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཆགས་པ་ དང་ནི་ཞེ་སྡང་གསུམ།།རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ནི། སྲོག་གཅོད་པ་ནས། ལོག་པར་ལྟ་བའི་བར་དག་གོ། །སྲོག་གཅོད་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་རྒྱུའོ། །སྲོག་ གཅོད་པ་གང་གི་རྒྱུ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཅི་ལས་བྱུང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་གང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ཀུན་ནས་ སློང་བའོ།།སྲོག་གཅོད་པ་གང་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲོག་གཅོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཅི་ལས་དམིགས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ ཅན་ལ་དམིགས་སོ།།སྲོག་གཅོད་པ་གང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲོག་གཅོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྲོག་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་དང་། མི་གཅེས་ པའི་འབྲས་བུ་དང་།མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འཐད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲོག་གཅོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ།

如何是从愚痴而生的呢？答道：婆罗门们这样说：'这一切都是婆罗门所有，但因为力量微弱，所以首陀罗也在使用。'对于他们来说，并非没有被他人占有的想法，而是视此业为无用，视为无果。如此见解并且这样说：'此业不存在，此业的果报不会成熟。'像这样的就是从愚痴而生的。
邪淫有三种：从贪欲而生的，从嗔恨而生的，从愚痴而生的。什么是从贪欲而生的邪淫呢？答道：就像这里有人看见某人而生起贪心，便与之行邪淫。或者虽然自己没有贪著之心，但是这样想：'对于我所爱、所珍惜、所喜欢、所欢喜的众生，将会得到受用、拥有和享乐。'于是为了他们而与他人行邪淫。
或者其他人对他这样说：'你来这里，与某某人行邪淫，我就给你这个那个，为你做这个那个。'他因为贪求这些受用，而为了他人行邪淫，这样的就是从贪欲而生的。
妄语、离间语、粗恶语、绮语、贪欲、嗔恨、邪见，这三种不善根就是这十种不善业道的因、根本、发起、基础、作因、生因、缘由和等起。这是业施设第二品。
总颂：何因为非表色，有对及心所，贪欲与嗔恨三，生起有三种。
十不善业道，即从杀生到邪见。杀生的因是什么呢？答道：不善根和非如理作意是杀生的因。杀生是什么的因呢？答道：杀生是杀生异熟果的因。杀生从何而生？什么是集起？什么是等起呢？答道：不善根和非如理作意是杀生的等起。
杀生由什么等起呢？答道：由引发杀生的心和心所法等起。杀生缘于什么呢？答道：缘于有情。杀生是什么的所缘呢？答道：是引发杀生的心和心所法的所缘。杀生的果报是什么呢？答道：不可爱果报、不珍贵果报、不善果报、不悦意果报、不适意果报、不如意果报。
杀生是什么的果报呢？答道：是引发杀生的心和心所法的果报。

།སྲོག་གཅོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། མི་གཅེས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ཡིད་དང་མི་འཐད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། མི་འདོད་ པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ།།སྲོག་གཅོད་པ་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲོག་གཅོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྲོག་གཅོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉེས་དམིགས་ལྔ་སྟེ། དེ་ བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་གཞན་གྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་ན། ཆོས་བཞིན་དུ་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་སྡིག་ཅན་དང་། བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྙན་ པ་མ་ཡིན་པ་དང་།དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་དང་བྲལ་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲོག་གཅོད་པ་སུ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཉི་ག་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། སྲོག་ཆགས་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་གང་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་ལའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡོད་དེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་ཡོ་བྱད་ལ་དམིགས་སོ། །གཉི་ག་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་གི་མ་བྱིན་པར ལེན་པའོ།།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་གང་ལ་དམིགས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་སོ། །གཉི་ག་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པས་གང་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །བརྫུན་དུ་ སྨྲ་བ་ནི་མིང་ལ་དམིགས་སོ།།གཉི་ག་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བས་བསླུ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕྲ་མ་ཡང་མིང་ལ་དམིགས་སོ། །གསུམ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། མཛའ་བོ་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། མཛའ་བོ་གང་ལས་ཕྱེ་ བ་དང་།གང་གིས་མཛའ་བོ་ཕྱེ་བའོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་ཡང་མིང་ལ་དམིགས་སོ། །གཉི་ག་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཚིག་རྩུབ་པོར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོས་གང་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་ཡང་མིང་ལ་དམིགས་སོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པས་གང་ལ་སླུ་བའོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་ཡོ་བྱད་ལ་དམིགས་སོ། །གཉི་ག་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བརྣབ་སེམས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་གི་དངོས་པོ་ལ་བརྣབ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས སོ།།གཉི་ག་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གནོད་སེམས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་གི་རྒྱུ་ལ་གནོད་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྒྱུའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ གང་གི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅི་ལས་འབྱུང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་གང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ ནི།ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་སློང་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅི་ལ་དམིགས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། མིང་ དང་གཟུགས་ལ་དམིགས་སོ།།ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་གིས་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ།

若问杀生的异熟果报是什么？答：丑陋的异熟果报、不可爱的异熟果报、不善的异熟果报、不悦意的异熟果报、不合意的异熟果报、不如意的异熟果报。
若问杀生是谁的什么异熟果报？答：是杀生所引发的心及心所法的异熟果报。
若问杀生的过患是什么？答：有五种过患：自己谴责、他人谴责、若智者同修问及时依法受谴责、于四方八隅传播恶名、不赞、不悦、不善之声与偈颂、身坏命终后堕恶趣、恶道、邪道、地狱中。
若问杀生对谁成为过患？答：对双方成为过患，即杀生者与被杀者。
若问不与取的因是什么？答：不善根和非理作意是不与取的因，如同杀生一样当广说。其中差别是：不与取缘于资具。对双方成为过患，即盗取者与被盗者。
若问邪淫缘于何？答：缘于有情。对双方成为过患，即行邪淫者与被邪淫者。
妄语缘于名。对双方成为过患，即说妄语者与被欺骗者。
离间语也缘于名。对三方成为过患，即离间朋友者、被离间的朋友、以及使朋友离间者。
粗语也缘于名。对双方成为过患，即说粗语者与被粗语所向者。
绮语也缘于名。对双方成为过患，即说绮语者与被绮语所欺者。
贪心缘于资具。对双方成为过患，即起贪心者与被贪所缘之事物。
害心缘于有情。对双方成为过患，即起害心者与害心所缘之因。
若问邪见的因是什么？答：不善根和非理作意是邪见的因。
若问邪见是谁的什么因？答：邪见是邪见异熟果报的因。
若问邪见从何生起？何为等起？何为引发？答：不善根和非理作意是邪见的引发。
若问邪见由谁引发？答：由引发邪见的心及心所法引发。
若问邪见缘于何？答：缘于名色。
若问邪见由谁所缘？答：由引发邪见的心及心所法所缘。

།ལོག་པར་ལྟ་བའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་སྡུག་པའི་འབྲས་ བུ་དང་།མི་གཅེས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། མི་དགའ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འཐད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ།།ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། མི་གཅེས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ཡིད་དང་མི་ འཐད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་།མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཉེས་དམིགས་ཅི་ཡིན་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཉེས་དམིགས་ལྔ་སྟེ། དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་གཞན་གྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་ སྡིག་ཅན་དང་།བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྙན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་དང་བྲལ་ཏེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་ བ་སུ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གཉི་ག་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ལོག་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་གང་དང་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའམ། འོན་ ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡོད། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་ཆོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་ལ་དེས་ཀྱང་གཅད་པར་བྱའོ་ཞེས་ སྨྲས་ཀྱང་རུང་།མ་བཅད་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་བཞིན་དུ་གཅོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་བ་ལས། ཕར་སོང་སྟེ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་བཅད་ཀྱང་རུང་། ཕྱིར་འོངས་ཏེ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་དེའི་ཚེ། ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ ཅེས་བྱའོ།།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་མ་ལོག་ཅིང་ཕྱིར་མ་ནུར་ལ་མ་བཏང་མ་སྤངས་པས། ཇི་སྟེ་ན་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་ བྱེད་ཅེས་བྱའམ།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡོད། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ནི་ཁ་ཅིག་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། གཞན་དག་ལས་མ་བྱིན་པར་ལོངས་ཤིག་ ཅེས་བསྒོ་ལ།དེས་ཀྱང་བླང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་། མ་ལེན་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་བཞིན་དུ་བླང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་བ་ལས། ཕར་སོང་སྟེ་གཞན་དག་ལས་མ་བྱིན་པར་ལེན་ཀྱང་རུང་། ཕྱིར་འོངས་ཏེ་གཞན་དག་ལས་མ་བྱིན་པར་ལེན་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གཞན་དག་ལས་མ་བྱིན་པར་ ལེན་པ་དེའི་ཚེ།ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་མ་ལོག་ཅིང་། ཕྱིར་མ་ནུར་ལ་མ་བཏང་མ་སྤངས་པས། ཇི་སྟེ་ན་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་ བྱེད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ།།འདོད་པ་ལས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱའམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡོད། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ།

若问邪见的果报是什么？答：丑陋的果报、不可爱的果报、不喜悦的果报、不悦意的果报、不合意的果报、不如意的果报。
若问邪见是谁的果报？答：是引发邪见的心及心所法的果报。
若问邪见的异熟果是什么？答：丑陋的异熟果、不可爱的异熟果、不善的异熟果、不悦意的异熟果、不合意的异熟果、不如意的异熟果。
若问邪见是谁的异熟果？答：是引发邪见的心及心所法的异熟果。
若问邪见的过患是什么？答：有五种过患：一、为自身所呵责；二、为他人所呵责；三、若被同修梵行的智者询问时将如法受到呵责；四、在四方八方传播恶名、不受赞叹、不受称扬、不善的声誉和偈颂；五、身坏命终后将堕入恶趣、恶道、邪道、地狱中。
若问邪见对谁成为过患？答：对双方都成为过患，即邪见者本人及邪见所缘对象。
从'十不善业道'开始广说。若问杀生是表业还是无表业？答：既有表业也有无表业。
若问什么是表业？答：譬如此处有人对他人说'你去杀害有情'，他回答'我去杀'也好，或者虽然说'不要杀'却说'我要杀'也好，往彼处杀害有情也好，回来此处杀害有情也好，当其杀害有情时，其身业即是表业。
若问什么是无表业？答：未从杀生中返回、未退却、未舍弃、未断除，虽然身体没有表示，这就是无表业。
若问不与取是表业还是无表业？答：既有表业也有无表业。
若问什么是表业？答：譬如此处有人对他人说'你去偷取他人物品'，他回答'我去取'也好，或者虽然说'不要取'却说'我要取'也好，往彼处不与取也好，回来此处不与取也好，当其不与取时，其身业即是表业。
若问什么是无表业？答：未从不与取中返回、未退却、未舍弃、未断除，虽然身体没有表示，这就是无表业。
若问邪淫是表业还是无表业？答：既有表业也有无表业。

།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ལ་ལ་ཞིག་ལ་འདི་སྐད་དུ། གཞན་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་ལ། དེས་ཀྱང་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་། མ་སྤྱད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་བསྒོ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་བ་ལས་ཕར་སོང་སྟེ། གཞན་དག་གི་འདོད་པ རྣམས་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་ཀྱང་རུང་།ཕྱིར་འོངས་ཏེ་གཞན་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གཞན་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱིར་མ་ལོག་ཅིང་ཕྱིར་མ་ནུར་ལ་མ་བཏང་མ་སྤངས་པས། ཅི་སྟེ་ན་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་འམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡོད། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ལ་ལ་ཞིག་ལ་འདི་སྐད་དུ། གཞན་དག་ལ་བརྫུན་དུ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ལ། དེས་ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་། མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་བ་ལས་ཕར་སོང་སྟེ། གཞན་དག་ལ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་ཡང་རུང་། ཕྱིར་འོངས་ཏེ་གཞན་དག་ལ་བརྫུན་དུ་སྨྲས་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གཞན་དག་ལ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དེའི་ཚེ། ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །རྣམ པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་མ་ལོག་ཅིང་ཕྱིར་མ་ནུར་ལ་མ་བཏང་མ་སྤངས་པས། ཇི་སྟེ་ན་ཚིག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ཕྲ་མ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱའམ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡོད། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ནི་ཁ་ཅིག་ལ་ལ་ཞིག་ལ་འདི་སྐད་དུ་གཞན་དག་གི་མཛའ་བོ་ཕྱེ་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ལ། དེས་ཀྱང་དབྱེའོ་ཞེས་སྨྲས་ ཀྱང་རུང་།མ་དབྱེ་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བཞིན་དུ་དབྱེའོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་བ་ལས། ཕར་སོང་སྟེ་གཞན་དག་གི་མཛའ་བོ་འབྱེད་ཀྱང་རུང་། ཕྱིར་འོངས་ཏེ་གཞན་དག་གི་མཛའ་བོ་འབྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གཞན་དག་གི་མཛའ་བོ་འབྱེད་པ་དེའི་ཚེའི་ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་ པར་རིག་བྱེད་དོ།།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྲ་མ་ལས་ཕྱིར་མ་ལོག་ཅིང་ཕྱིར་མ་ནུར་ལ་མ་བཏང་མ་སྤངས་པས། ཇི་སྟེ་ན་ཚིག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་ བྱ་འམ།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡོད། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ལ་ལ་ཞིག་ལ་འདི་སྐད་དུ་གཞན་དག་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ལ། དེས་ ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་།མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་བཞིན་སྨྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་བ་ལས། ཕར་སོང་སྟེ་གཞན་དག་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་། ཕྱིར་འོངས་སྟེ་གཞན་དག་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲས་ཡང་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གཞན་དག་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་དེའི་ཚེའི་ ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ།།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཚིག་རྩུབ་པོ་ལས་ཕྱིར་མ་ལོག་ཅིང་ཕྱིར་མ་ནུར་ལ་མ་བཏང་མ་སྤངས་པས། ཇི་སྟེ་ན་ཚིག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ཚིག་ ཀྱལ་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་འམ་འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡོད། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ།

什么是表业？答：譬如此处有人对某人说：'你去邪淫他人的妻子'，他回答说'我去做'也好，或者虽然禁止说'不要做'，但他仍说'要做'也好，于是前往邪淫他人妻子也好，或者回来后邪淫他人妻子也好，当其邪淫他人妻子时所造的身业，即是表业。
什么是无表业？答：从邪淫中未返回、未退却、未舍弃、未断除，以至于身体也不表示的，这就是无表业。
妄语是表业还是无表业？答：既有表业也有无表业。什么是表业？答：譬如此处有人对某人说：'你去对他人说妄语'，他回答说'我去说'也好，或者虽然禁止说'不要说'，但他仍说'要说'也好，于是前往对他人说妄语也好，或者回来后对他人说妄语也好，当其对他人说妄语时的语业，即是表业。
什么是无表业？答：从妄语中未返回、未退却、未舍弃、未断除，以至于言语也不表示的，这就是无表业。
离间语是表业还是无表业？答：既有表业也有无表业。什么是表业？答：譬如此处有人对某人说：'你去离间他人的朋友'，他回答说'我去离间'也好，或者虽然禁止说'不要离间'，但他仍说'要离间'也好，于是前往离间他人的朋友也好，或者回来后离间他人的朋友也好，当其离间他人朋友时的语业，即是表业。
什么是无表业？答：从离间语中未返回、未退却、未舍弃、未断除，以至于言语也不表示的，这就是无表业。
粗恶语是表业还是无表业？答：既有表业也有无表业。什么是表业？答：譬如此处有人对某人说：'你去对他人说粗恶语'，他回答说'我去说'也好，或者虽然禁止说'不要说'，但他仍说'要说'也好，于是前往对他人说粗恶语也好，或者回来后对他人说粗恶语也好，当其对他人说粗恶语时的语业，即是表业。
什么是无表业？答：从粗恶语中未返回、未退却、未舍弃、未断除，以至于言语也不表示的，这就是无表业。
绮语是表业还是无表业？答：既有表业也有无表业。

།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ལ་ལ་ཞིག་ ལ་འདི་སྐད་དུ།གཞན་དག་ལ་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ལ། དེས་ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་། མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རུང་བ་ལས། ཕར་སོང་སྟེ་གཞན་དག་ལ་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་ཡང་རུང་། ཕྱིར་འོངས་ཏེ་གཞན་དག་ལ་ཚིག་ ཀྱལ་པ་སྨྲ་ཡང་རུང་སྟེ།གང་གི་ཚེ་གཞན་དག་ལ་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་དེའི་ཚེའི་ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་ཕྱིར་མ་ལོག་ཅིང་ཕྱིར་མ་ནུར་ལ་མ་བཏང་མ་སྤངས་པས། ཇི་སྟེ་ན་ཚིག་ གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ།།བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱའམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱའམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ དང་།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱའམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱའམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའམ། འོན་ཏེ་ཐོགས པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡོད་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ཡིན་པའོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། སྲོག་གཅོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས བྱའམ།འོན་ཏེ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའམ། འོན་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག པར་ལྟ་བ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའམ།འོན་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་ བྱུང་བ་དང་།གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་སྲོག་ཆགས་གང་གི་ཤའམ། པགས་པའམ། རྭའམ། སོའམ། རུས་པའམ། རྒྱུས་པའམ། མཇུག་མ་འདོད་དེ། དེའི་རྒྱུ་དང་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲོག་ ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་བདག་ལ་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་མཁོ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེ་དག་གི་དོན་ དུ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་དོ།

什么是表业？答：譬如此处有人对某人说：'你对他人说些废话吧'，他回答说'我要说'也好，或者虽然禁止说'不要说'，他仍然回答说'我要说'也好，往那边去对他人说废话也好，回来对他人说废话也好，当他对他人说废话时的语言行为，那就是表业。
什么是无表业？答：未从废话中返回，未收回，未放弃，未舍弃，如果连语言也不表示，这就是无表业。
贪欲、害心和邪见是表业还是无表业？答：既非表业，也非无表业。
从'十不善业道'开始广说，杀生是有色还是无色？答：是有色。同样，不与取、欲邪行、妄语、离间语、粗恶语、绮语是有色还是无色？答：是有色。贪欲、害心、邪见是有色还是无色？答：是无色。
从'十不善业道'开始广说，杀生是有对还是无对？答：有对也有，无对也有。什么是有对？答：就是表业。什么是无对？答：就是无表业。如同杀生一样，不与取、欲邪行、妄语、离间语、粗恶语、绮语也是如此。贪欲、害心、邪见是有对还是无对？答：是无对。
从'十不善业道'开始广说，杀生是心所还是非心所？答：是非心所。如同杀生一样，不与取、欲邪行、妄语、离间语、粗恶语、绮语也是如此。贪欲、害心、邪见是心所还是非心所？答：是心所。
从'十不善业道'开始广说，杀生有三种：从贪欲所生、从嗔恚所生、从愚痴所生。什么是从贪欲所生的杀生？答：譬如此处有人贪求某个生命的肉、皮、角、牙、骨、筋、尾，因为这个原因和条件而杀害生命。不是这样的话，虽然自己不愿意被抓，但他这样想：'对于我所爱、所珍、所喜、所乐的众生，这将成为他们的需要和受用'，为了他们而杀害生命。

།ཡང་ན་གཞན་གྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ལ་སྲོག་ཆགས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་སྲོག་གཅོད་ཅིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྦྱིན་ནོ། །འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱའོ་ཞེས་ བསྒོ་ན།དེས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་འདོད་ནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་དེས་རས་སམ་དོང་ཚེའམ། དོང་ཚེ་སྟོང་གི་ཕྱིར་མགོ་བོ་ཁྱེར་ཏེ་འོང་བར་བྱེད་ཅིང་། དེས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་འདོད་ནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་ གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི།ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟ་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། གསད་པའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྲོག་ཆགས་དེའི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་གསད་པའི་སེམས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་གི་སྲོག་ཆགས་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། གསད་པའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ཡུན་རིང པོར་མི་བཟོད་ཅིང་མི་བདེ་ལ།སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། སྲོག་ཆགས་དེའི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་དག་འདི་སྐད་དུ། སྦྲུལ་དང་། སྡིག་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་ཏྲཻ་ལ་ཏ་དང་། ཏྲེ་མ་བུ་ཀ་དང་། སྲིན་གྱི་མེད་ལ་སྩོགས་པ་འདི་དག་ནི་གསད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་དག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་དགྲ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། རྔ་མོ་དང་། བ་ལང་དང་། བོང་བུ་ལ་སྩོགས་པ་འདི དག་ཀྱང་གསད་པར་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་དག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ན་བྲམ་ཟེ་མཆུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ། གང་ཕའམ། མའམ། ཕུ་ནུ་པོའམ། སྲིང་མོའམ། མཛའ་བོ་དང་ གཉེན་དང་།རྒན་རབས་གང་ཡང་རུང་བ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆེ་བའི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གསོན་ཞིང་འདུག་ལ་སྡོད་ཅིང་འཚོ་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སྡུག་ བསྔལ་ཞིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་གནས་ལ་ལུས་དང་བྲལ་ན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།ལས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མི་འོང་བར་ལྟ་ཞིང་འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་ལ། འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། ལས་འདི་མེད་དོ། །ལས་འདིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གང་ཟག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ པར་བྱེད་དོ།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་ཟག་དེའི་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་འདི་ སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།དེ་དག་ཡུན་རིང་པོར་མི་བཟོད་ཅིང་། མི་བདེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་གང་ཟག་དེའི་ལ་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་དག་འདི་སྐད་དུ་བྲམ་ཟེའི་ཆུང་མ་ནི་བཞི་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་དང་། རྒྱལ་རིགས་མོ་དང་། རྗེའུ་རིགས་མོ་དང་། དམངས་རིགས་མོའོ། །རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་མོ་དང་། རྗེའུ་རིགས་མོ་དང་། དམངས་རིགས་མོའོ། རྗེའུ་རིགས་ཀྱི་ནི་གཉིས་ཏེ། རྗེའུ་རིགས་མོ་དང་། དམངས་རིགས་མོའོ།

或者别人对他这样说：'你来这里杀掉这样的生命，我就给你这个那个，我为你做这个那个。'如此吩咐时，他因贪求那些受用而杀害生命。比如两个国王互不和睦，为了布匹或钱财，或为千钱而取人头而来，他因贪求那些受用而杀害生命，这样的是从贪欲而生。
从嗔恨而生是怎样的呢？答：如在此有人因对某人有恼害心和杀心而杀害那个生命。不是这样的，即使对他没有恼害心和杀心，但因对某人所爱、所珍、所喜、所悦的那些人有恼害心和杀心，他这样想：'要让他们长期不安、不乐，心生不喜。'而杀害那个生命，这样的是从嗔恨而生。
从愚痴而生是怎样的呢？比如婆罗门们这样说：'蛇、蝎子、特拉塔虫、特玛布嘎虫、蜘蛛等这些应当杀死。'为什么呢？答：'因为这些是人们的敌人和对手。大象、马、骡子、牛、驴等这些也应当杀死。'为什么呢？答：'因为这些是人们的受用物。'
如在西方有称为髭生的婆罗门们，他们这样说：'若父或母或兄弟或姐妹或亲友或亲属或长辈任何人患病而痛苦，病情严重时杀死他们会增长许多福德。'为什么呢？答：'因为只要活着存在而住世，就会一直痛苦而不悦意，若离开身体则不会如此。'他们这样说，视此业毫无意义，视为无果，如此见解并这样说：'此业不存在，此业的异熟果报不存在。'这样的是从愚痴而生。
从嗔恨而生是怎样的呢？答：如在此有人因对某人有恼害心和嗔心，而对他行邪淫。不是这样的，即使对他没有恼害心和嗔心，但因对那个人所爱、所珍、所喜、所悦的人们有恼害心和嗔心，他这样想：'要让他们长期不安、不乐，心生不喜。'而对那个人行邪淫，这样的是从嗔恨而生。
从愚痴而生是怎样的呢？答：比如婆罗门们这样说：'婆罗门的妻子有四种：婆罗门女、刹帝利女、吠舍女和首陀罗女。刹帝利的有三种：刹帝利女、吠舍女和首陀罗女。吠舍的有两种：吠舍女和首陀罗女。'

།དམངས་རིགས་ཀྱི་ནི་གཅིག་སྟེ། དམངས་རིགས་མོའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ན་བྲམ་ཟེ་མཆུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ། གང་མའམ། བུ་མོའམ། སྲིང་མོའམ། ཡང་ན་མཛའ་བོ་དང་། གཉེན་དང་། རྒན་རབས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ནི་གཞི་དེ་ལས་སྡིག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བུད་མེད་ནི་འབྲས་ཆན་བཙོས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་བཙོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལོངས སྤྱད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།བུད་མེད་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁྲིག་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་ནི་གཏུན་དང་འདྲ་སྟེ་དཔེར་ན་གཏུན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁྲིག་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་ནི་ལམ་དང་འདྲ་ སྟེ།དཔེར་ན་ལམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འོང་བ་དང་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བུད་མེད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁྲིག་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་ནི་ཆུ་ཀླུང་གི་ཆུ་ཁ་དང་འདྲ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་གི་ཆུ་ཁ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྲུས་ལ་སྩོགས་པ་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ བཞིན་དུ།བུད་མེད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁྲིག་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་ནི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁྲིག་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ དང་།འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དེ། མི་རྣམས་ལ་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པའི་མི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ལས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མི་འོང་བར་ལྟ་ཞིང་འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་ལ། འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་ སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ།ལས་འདི་མེད་དོ། །ལས་འདིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པས་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་ བའོ།།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཡོ་བྱད་གང་འདོད་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་དེ་གཞན་ལ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་འདྲིད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་མི་འདོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་བདག་ལ་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་མཁོ་བ་དང་། འཆང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲས་པས་འདྲིད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གཞན་དག་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག ལ།མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བས་བྲིད་ཅིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྦྱིན་ནོ། །འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱའོ་ཞེས་བསྒོ་ནས། དེས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་འདོད་ནས། གཞན་དག་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བས་འདྲིད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆགས་ པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བས་འདྲིད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་ སེམས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།དེའི་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ཡུན་རིང་པོར་མི་བཟོད་ཅིང་མི་བདེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བར་ བྱའོ་སྙམ་ནས།དེའི་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བས་འདྲིད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

有一种是贱民，就像所说的贱民女那样。在西方有一些婆罗门叫做'口生'的人，他们这样说：'与母亲、女儿、姐妹，或者情人、亲戚、长辈行邪淫，这些行为都不会产生罪过。'为什么这样说呢？他们说：'女人如同煮熟的饭，就像煮熟的饭是用来享用的一样，女人也是用来行淫的对象。'
女人如同臼，就像臼是用来捣的工具一样，女人也是用来行淫的对象。女人如同道路，就像道路是用来来往的一样，女人也是用来行淫的对象。女人如同河边，就像河边是用来沐浴等的一样，女人也是用来行淫的对象。女人如同花果，就像花果是用来享用的一样，女人也是用来行淫的对象。
还有人这样说：'人们没有邪淫这回事。为什么这样说呢？因为人与人之间没有差别。'他们认为这种行为毫无过失，也不会有果报。他们持这种见解并且这样说：'这种业不存在，这种业的果报不会成熟。'这种邪淫是从愚痴而生的。
妄语有三种：从贪欲而生的，从嗔恨而生的，从愚痴而生的。什么是从贪欲而生的妄语呢？就像有人为了获得想要的物品，对他人说妄语欺骗。或者即使自己不需要，但他这样想：'对我亲爱的、珍重的、喜欢的、可意的众生，他们需要、拥有和享用这些。'于是为了他们而故意对他人说妄语欺骗。
或者有人对他说：'你来，用妄语去欺骗某某人，我会给你这个那个，为你做这个那个。'他因为贪求这些享受，就故意对他人说妄语欺骗，这就是从贪欲而生的妄语。
什么是从嗔恨而生的妄语呢？就像有人因为怀着怨恨和愤怒的心，故意对他说妄语欺骗。或者即使对他没有怨恨和愤怒之心，但因为对他亲爱的、珍重的、喜欢的、可意的人怀着怨恨和愤怒之心，就这样想：'要让他们长期不安、不乐、心不欢喜。'于是故意对他说妄语欺骗，这就是从嗔恨而生的妄语。

།གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་དགོན་པའི་རི་དགས་མཐོང་ན། རྔོན་པས་དེ་ལ་དྲིས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རི་དགས་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱས་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ ཏེ།རྔོན་པས་རི་དགས་བསད་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས། དེ་ལ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་། དཔེར་ན་མི་རྒོད་ཀྱི་དཔུང་མཐོང་ལ། རྒྱལ་པོའི་དཔུང་གིས་དེ་ལ་དྲིས་ཏེ། ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་རྒོད་ཀྱི་དཔུང་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱས་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་དཔུང་གིས་མི་རྒོད་ཀྱི་ དཔུང་བསད་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས།བདག་གིས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་མཐོང་ལ། ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་མཐོང་ངམ་ཞེས་དེ་ལ་དེས་དྲིས་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མི་རྒོད་ཀྱི་དཔུང་གིས་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་བསད་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་ བདག་གིས་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།ལས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མི་འོང་བར་ལྟ་ཞིང་འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་ལ་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། ལས་འདི་མེད་དོ། །ལས་འདིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་ བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཕྲ་མ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །ཕྲ་མ་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཡོ་བྱད་གང་འདོད་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་གཞན་དག་གི་མཛའ་བོ་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་མི་འདོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་བདག་ལ་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་མཁོ་བ་དང་། འཆང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དེ་དག་གི་དོན་དུ། གཞན་དག་གི་མཛའ་བོ་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གཞན་གྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ལ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་མཛའ་བོ་ཕྱེ་ཤིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྦྱིན་ནོ། །འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱའོ་ཞེས བསྒོ་ནས།དེས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་འདོད་ནས་གཞན་དག་གི་མཛའ་བོ་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་བྲམ་ཟེའི་བསོད་སྙོམས་སྙེར་བའི་ཁྱིམ་ནོར་མ་གོས་པ་དེ་དག་ལས། དེའི་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་དང་། གོས་གཅིག་དང་། ཟན་གཅིག་པུ་འོང་བ་ལ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ དག་ལྷན་ཅིག་ན་འཁོད་ཅིང་མཐུན་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདི་དག་ལས་བདག་གིས་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་དང་གོས་གཅིག་དང་།ཟན་གཅིག་པུ་འོང་གིས། བདག་གིས་འདི་དག་དབྱེ་བའི་ཐབས་ཤིག་བྱ་གོར་མ་ཆག་སྙམ་ནས། དེ་དག་འབྱེད་པའི་ཐབས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ གཉིས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་ཏེ་ནང་ན་འཁོད་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་ནས།ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་དབྱེ་བའི་ཐབས་བྱེད་ལ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ནི་ནང་གི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་ནས་ནང་ན་འཁོད་པ་རྣམས་དབྱེ་བའི་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལས་ བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་དེའི་མཛའ་བོ་འབྱེད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་གང་དག་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ཡུན་རིང་པོར་མི་བཟོད་ཅིང་། མི་བདེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་དག་གི་མཛའ་བོ་དེ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ ལྟ་བུ་ནི་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ་དག་འདི་སྐད་དུ་ལུག་གསོད་པ་དང་། བྱ་གག་གསོད་པ་དང་། ཕག་གསོད་པ་དང་། བྱ་པ་དང་། རྔོན་པ་དང་། ཆོམ་རྐུན་དང་། གཤེད་མ་དང་། བརྩོན་རྫི་དང་། ཁྱི་ཤ་ཅན་དང་། རི་བོང་རྒྱས་འཚོར་ བ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་དབྱེ་བར་བྱའོ།

什么是从愚痴而生的呢？譬如见到山中的野兽，猎人问他说：'你看见野兽了吗？'他心想：'猎人杀死野兽是不对的'，于是对他说'没看见'。
又如看见盗贼军队，国王军队问他说：'你看见盗贼军队了吗？'他心想：'国王军队杀死盗贼军队是不对的'，于是说'我没看见'。
又如看见国王军队，盗贼军队问他说：'你看见国王军队了吗？'他心想：'盗贼军队杀死国王军队是不对的'，于是说'我没看见'。
对这些行为视为无果报，无结果，如此见解并且这样说：'没有这样的业，没有这样的业果报'，从愚痴而生的妄语，这就是从愚痴而生的。
离间语有三种：从贪欲而生、从嗔恨而生、从愚痴而生。
什么是从贪欲而生的离间语呢？答：如有人因为想要某些资具，为此因缘而离间他人的朋友。
或者虽然自己不想要，但他这样想：'对我来说可爱的、珍贵的、喜欢的、悦意的众生，他们会需要、拥有、享用这些'，为了他们而离间他人的朋友。
或者他人对他说：'你来，把某某名字的朋友离间，我会给你这个那个，为你做这个那个'，他因贪求这些受用而离间他人的朋友。
譬如婆罗门托钵人家财未损失时，他得到一个钵、一件衣、一顿饭，他心想：'只要他们和睦相处，我就只能得到一个钵、一件衣、一顿饭，我一定要想办法离间他们'，于是寻求离间他们的方法。
又如两个国王互不和睦，内部的人因贪求外部的受用而寻求离间外部的人，外部的人因贪求内部的受用而寻求离间内部的人，这就是从贪欲而生的。
什么是从嗔恨而生的呢？答：如有人对某人怀有恼害心和嗔恨心，就离间他的朋友。
或者虽然对他没有恼害心和嗔恨心，但对他所亲爱的、珍贵的、喜欢的、悦意的众生怀有恼害心和嗔恨心，他心想：'要让他们长期不安、不乐、心不欢喜'，于是离间他们的朋友，这就是从嗔恨而生的。
什么是从愚痴而生的呢？婆罗门们这样说：'应当离间屠羊者、屠鸡者、屠猪者、捕鸟者、猎人、盗贼、刽子手、狱卒、屠狗者、捕兔者等人。'

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་དག་ལྷན་ཅིག་འཁོད་ཅིང་མཐུན་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཕྱེ་ན་ནི་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ལས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མི་འོང་བར་ལྟ་ཞིང་། འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་ལ། འདི་ ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ།ལས་འདི་མེད་དོ། །ལས་འདིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཏེ། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྲ་མ་ཟེར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཡོ་བྱད་གང་འདོད་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་གྱིས་གཞན་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་མི་འདོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་བདག་ལ་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་དག་ལ་མཁོ་བ་དང་། འཆང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེ་དག་གི་དོན་དུ་གཞན་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་ཡི་གེ་འམ། རྩིས་སམ། བགྲང་བ འམ།ལག་རྩིས་སམ། བཟོའི་གནས་སམ། ལས་ཀྱི་གནས་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒོ་ནས་གྲོང་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བསྐོས་ན། དེས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་འདོད་ནས། གཞན་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་གཞན་གྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ལ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ཅིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྦྱིན་ནོ། །འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱའོ་ཞེས་བསྒོ་ནས། དེས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་འདོད་ནས། གཞན་ལ་ཚིག་ རྩུབ་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་།ཁྲོ་བའི་སེམས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་དག་གི་སེམས་ཅན་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ཡུན་རིང་ པོར་མི་བཟོད་ཅིང་།མི་བདེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་མིའི་ལས་སྤྱོད་པ་དང་། རལ་པ་ཅན་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་སློབ་མ་ཁྱིམ་པ་གོས་དཀར་པོ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ནི་ཤེས་པས་ཤེས་ཤིང་། མཐོང་བས་མཐོང་ལ་དེ་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཚིག་རྩུབ་པོ་འདི་ནི ལེགས་པ་ཞིག་ཡིན་གོར་མ་ཆག་གོ།།འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་གོར་མ་ཆག་གོ་སྙམ་སྟེ། ལས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མི་འོང་བར་ལྟ་ཞིང་། འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། ལས་འདི་མེད་དོ། །ལས་འདིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གཏི་མུག་ ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི།གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ ཡོ་བྱད་གང་འདོད་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་།དེའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞན་དག་ལ་ཚིག་ཀྱལ་པས་འདྲིད་པར་བྱེད་དོ།

为什么呢？只要这些人聚在一起和睦相处，就会增长许多非福德；若是分开则不会如此。他们对这种业不以为然，认为没有果报，这样看待并且这样说：'这种业不存在，这种业的果报不会成熟。'这种由愚痴而生的离间语就是由愚痴所生的。
恶语有三种：由贪欲所生、由嗔恨所生、由愚痴所生。
什么是由贪欲所生的恶语呢？答：譬如此处有人因为想要某种资具，以此为因缘对他人说恶语。或者虽然自己并不想要，但是他这样想：'对于我所喜爱、珍惜、欢喜、悦意的众生，这些资具将成为他们所需要的、所拥有的、所受用的。'于是为了他们对他人说恶语。
又如通过书写、算术、计数、手相、工艺或任何职业，被任命到某个村庄、城镇、地区或王宫，他因为贪求这些受用而对他人说恶语。
或者他人对他这样说：'你来，对某某人说恶语，我就给你这个那个，为你做这个那个。'他接受指使后，因为贪求这些受用而对他人说恶语，这就是由贪欲所生的。
什么是由嗔恨所生的呢？答：譬如此处有人因为对某人怀有恼害心和嗔恨心，就对他说恶语。或者虽然对他没有恼害心和嗔恨心，但是对那些喜爱、珍惜、欢喜、悦意的众生怀有恼害心和嗔恨心的人，他这样想：'要让他们长期不安、痛苦，内心不快乐。'于是对那些众生说恶语，这就是由嗔恨所生的。
什么是由愚痴所生的呢？答：譬如从事人的事业的苦行者们大多说恶语，他们的在家白衣弟子们这样想：'我们的导师以智慧而知、以见而见，他说恶语，所以这恶语一定是好的，这一定是极好的。'他们对这种业不以为然，认为没有果报，并且这样说：'这种业不存在，这种业的果报不会成熟。'这种由愚痴所生的恶语就是由愚痴所生的。
绮语有三种：由贪欲所生、由嗔恨所生、由愚痴所生。
什么是由贪欲所生的绮语呢？答：譬如此处有人因为想要某种资具，以此为因缘用绮语诱惑他人。

།དེ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་མི་འདོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་བདག་ལ་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་དག་ལ་མཁོ་བ་ དང་།འཆང་བ་དང་། དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེ་དག་གི་དོན་དུ་གཞན་ལ་ཚིག་ཀྱལ་པས་འདྲིད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གཞན་གྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ལ། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚིག་ཀྱལ་པས་དྲིད་ཅིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ སྦྱིན་ནོ།།འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱའོ་ཞེས་བསྒོ་ནས། དེ་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་འདོད་ནས། གཞན་དག་ལ་ཚིག་ཀྱལ་པས་འདྲིད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་ལ་རག་ལས་ན་ཚིག་ཀྱལ་པ་མང་དུ་སྨྲ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ལ་རག་ལས་ན་ཚིག་ཀྱལ་པ་མང་དུ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་དང་། དཔེར་ན་ཟློས་གར་མཁན་དང་། གར་མཁན་དང་། བཞད་གད་པ་དང་། སྒེག་པ་དང་། སྨད་འཚོང་མ་དང་། སྨད་འཚོང་མའི་གཙོ་མོ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དག་འདོད་ནས། གཞན་དག་ལ་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་སངས རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དབྱངས་དང་སྦྱོར་བ་ལ་ཆགས་ཏེ།ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚིག་ཀྱལ་བས་འདྲིད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དེ་དག་གི་སེམས་ཅན་སྡུག་པ་དང་། གཅེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ ཏེ།དེ་དག་ཡུན་རིང་པོར་མི་བཟོད་ཅིང་། མི་བདེ་བ་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་དག་ལ་ཚིག་འཁྱལ་པས་འདྲིད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་འཁྱལ་བ་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་ པ།བྲམ་ཟེ་དག་འདི་སྐད་དུ་མི་ནི་མེས་དག་པར་འགྱུར་རོ། །གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་འདས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་སྦྱིན་དང་། དཀའ་ཐུབ་ ངན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།ལས་དེ་ལ་ཅིའང་མི་འོང་བར་ལྟ་ཞིང་། འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་ལ་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། ལས་འདི་མེད་དོ། །ལས་འདིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།བརྣབ་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །བརྣབ་སེམས་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ཆགས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། བརྣབ་ སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།འདི་ནི་བརྣབ་སེམས་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་བརྣབ་སེམས་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་ བ་ཡིན་ནོ།།བརྣབ་སེམས་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ དང་།ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །གནོད་སེམས་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ཆགས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། གནོད་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།

不仅如此，即便自己不愿意，他这样想：'为了那些我喜爱的、珍惜的、欢喜的、悦意的众生所需要的、所拥有的、所受用的。'这样想着，为了他们而用戏论语言去诱惑他人。或者他人对他这样说：'你来这里，对某某人用戏论语言去诱惑，我就给你这个那个，为你做这个那个。'他因贪求受用而用戏论语言去诱惑他人。
譬如女人依赖男人而说许多戏论语言，男人依赖女人而说许多戏论语言。又如舞蹈演员、歌手、滑稽演员、妓女、妓院老鸨、杂技演员等为了贪求他人的受用而对他人说戏论语言。或者对佛陀所说的偈颂产生贪著，由贪著而说戏论语言，这就是由贪欲所生的戏论语言。
什么是由嗔恨所生的戏论语言？答：如有人因对某人怀有嫌恶和愤怒的心而用戏论语言去诱惑他。即便他对那人没有嫌恶和愤怒之心，但因为对方的亲爱、珍惜、喜欢、悦意的众生怀有嫌恶和愤怒之心，他这样想：'要让他们长期不安，不乐，心生不喜。'这样想着而用戏论语言去诱惑他们，这就是由嗔恨所生的戏论语言。
什么是由愚痴所生的戏论语言？答：婆罗门们这样说：'人通过火得到清净，得到解脱，得到出离，超越苦乐，获得超越苦乐的境界。'同样，各种恶劣的祭祀和苦行也是如此。对这些行为视为无意义，视为无果报，持这样的见解而说：'这些行为不存在，这些行为的果报不存在。'说这样由愚痴所生的戏论语言，这就是由愚痴所生的戏论语言。
贪婪心有三种：由贪欲所生、由嗔恨所生、由愚痴所生。什么是由贪欲所生的贪婪心？答：譬如在贪欲缠缚之后生起贪婪心的缠缚，这就是由贪欲所生的贪婪心。什么是由嗔恨所生的贪婪心？答：譬如在嗔恨缠缚之后生起贪婪心的缠缚，这就是由嗔恨所生的贪婪心。什么是由愚痴所生的贪婪心？答：譬如在愚痴缠缚之后生起贪婪心的缠缚，这就是由愚痴所生的贪婪心。
害心有三种：由贪欲所生、由嗔恨所生、由愚痴所生。什么是由贪欲所生的害心？答：譬如在贪欲缠缚之后生起害心的缠缚，这就是由贪欲所生的害心。

།གནོད་ སེམས་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་གཏི་མུག་ གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།འདི་ནི་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ཆགས་ པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ཆགས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་ དཀྲིས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།འདི་ནི་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།འདི་ནི་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའོ། །ཚིག་གཉིས་པ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ། མང་དུ་བྱས་ པས་ནི་ལུས་དང་བྲལ་ཏེ།ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲོག་གཅོད་པ་འབྲིང་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ་མང་དུ་བྱས་པ་ནི་ལུས་དང་བྲལ་ཏེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བདུད་འགྲོ་རྣམས་དང་། སྐལ་བ་ མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།སྲོག་གཅོད་པ་ཆུང་ངུ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ་མང་དུ་བྱས་པས་ནི། ལུས་དང་བྲལ་ཏེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཡི་དྭགས་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྲོག་གཅོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། ལོག་པར་ལྟ་ བ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ་མང་དུ་བྱས་པས་ནི།ལུས་དང་བྲལ་ཏེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་འབྲིང་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་མང་དུ་བྱས་པས་ནི། ལུས་དང་བྲལ་ཏེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་དུད་འགྲོ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ལོག་པར་ལྟ་བུ་ཆུང་ངུ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ། མང་དུ་བྱས་པས་ནི་ལུས་དང་བྲལ་ཏེ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཡི་དྭགས་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་ སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ལས་གདགས་པ་ཚིགས་གསུམ་པའོ།། །།སྡོམ་ནི། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་། །ཆ་ཤས་ཇི་ལྟར་གསེ་བ་དང་། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་དང་། །ཆོས་གསུམ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ།སྲོག་གཅོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སོ་སོའི་རྒྱུ་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་ངུས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཏེ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་ན་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུང་ངུར་འགྱུར་རོ།

什么是从嗔恨心所生的害心呢？答：比如在嗔恨的烦恼之后生起害心的烦恼，这就是从嗔恨所生的。什么是从愚痴所生的害心呢？答：比如在愚痴的烦恼之后生起害心的烦恼，这就是从愚痴所生的。邪见有三种：从贪欲所生、从嗔恨所生、从愚痴所生。什么是从贪欲所生的邪见呢？答：比如在贪欲的烦恼之后生起邪见的烦恼，这就是从贪欲所生的。什么是从嗔恨所生的邪见呢？答：比如在嗔恨的烦恼之后生起邪见的烦恼，这就是从嗔恨所生的。什么是从愚痴所生的邪见呢？答：比如在愚痴的烦恼之后生起邪见的烦恼，这就是从愚痴所生的。
第二句：从'十不善业道'开始广说：杀生有三种：小、中、大。若多修习、多串习大的杀生，则身坏命终后，将堕入恶趣、恶道、地狱中。若多修习、多串习中等的杀生，则身坏命终后，将堕入恶趣、恶道，与旁生同分。若多修习、多串习小的杀生，则身坏命终后，将堕入恶趣、恶道，与饿鬼同分。
如同杀生有三种，不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语、贪心、害心、邪见也都有小、中、大三种。若多修习、多串习大的邪见，则身坏命终后，将堕入恶趣、恶道、地狱中。若多修习、多串习中等的邪见，则身坏命终后，将堕入恶趣、恶道，与旁生同分。若多修习、多串习小的邪见，则身坏命终后，将堕入恶趣、恶道，与饿鬼同分。这是业施设第三品。
总偈：小及中与大，如何分别支分，恶行所摄及，三法共同生。从'十不善业道'开始广说：杀生有三种：小、中、大。如何了知杀生的小、中、大呢？答：应当从各自的因了知杀生的小、中、大。怎样呢？答：以小烦恼而杀生，其果报也小。

།ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཏེ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་ན་ནི། རྣམ་པར སྨིན་པ་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་གཉིས་ཤིག་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་ལ་དེ་གཉི་ག་ཡང་ཕ་ཡང་མ་ཡིན། མ་ཡང་མ་ཡིན་ན། གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེས་ཆེ་བས། ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མཉམ་པའི་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མཉམ་མོ། །གཅིག་ནི་ཕའམ། མ་ཡིན་ན་གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕའམ་མ་གང་ཡིན་པའོ། །གཉི་ག་ཕའམ་མ་ཡིན་ན། གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེས ཆེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེས་ཆེ་བས། ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མཉམ་པ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མཉམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔེར་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཤིག་།སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་ པར་བྱེད་ལ་དེ་གཉི་ག་ཕ་ཡང་མ་ཡིན།མ་ཡང་མ་ཡིན། གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཆེས་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའོ། །གཉི་ག་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཉམ་ན། གང་ཆེས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེན་པོས་ ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཏེ།སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མཉམ་པའི་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མཉམ་མོ། །གཅིག་ནི་ཕའམ་མ་ཡིན་ན། གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕའམ་མ་གང་ཡིན་པའོ། །གཉི་ག་ཕའམ་མ་ཡིན་ན། གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ ཆེས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གང་ཆེས་ཆེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའོ། །གཉི་ག་ཆོས་ཅན་དུ་མཉམ་ན། གང་ཆེས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མཉམ་ པའི་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མཉམ་པ་ལྟ་བུའོ།།སྲོག་གཅོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཅི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་བསྡུས་སམ།འོན་ཏེ་གསུམ་ཀྱིས་བཅུ་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། གསུམ་གྱིས་བཅུ་བསྡུས་ཀྱི། བཅུས་ནི་གསུམ་མ་བསྡུས་སོ། །གང་མ་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་ པ་དང་།ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མ་བསྡུས་སོ། །ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པའོ། །ཅི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ ཐམས་ཅད་བསྡུས་སམ།འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྡུས་ཀྱི། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་མ་བསྡུས་སོ། །གང་མ་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་ པ།ལག་པ་དང་། ཁུ་ཚུར་དང་། ཐལ་ལྕག་གིས་བསྣུན་པ་དང་། ཡལ་ག་དང་། ལྕུག་མས་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། འབྲུའི་ཆང་དང་། འབྲས་བུའི་ཆང་འཐུང་བ་དང་། རྐུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རང་གི་རྫས་ཁྱེར་བ་དང་། བརྗེད་ངས་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་མེད་པས་ཁ་ ཟས་ཟ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་།བདག་གི་ཆུང་མ་ལ་ལོག་པར་འཇུག་པ་དང་། ཕྱོགས་གང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་རྣམས་འཁོད་པ་དེ། ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་སོ། །ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བརྫུན་དུ་ སྨྲ་བ་དང་།ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པའོ།

如果以中等和重大的烦恼缠缚而杀生，则会产生中等和重大的果报。比如，有两个断善根者杀生，他们两个都不是父亲也不是母亲，那么谁的罪过更大呢？答：以更重的烦恼缠缚而杀生者。如果烦恼缠缚程度相同，则果报也相同。如果其中一个是父亲或母亲，那么谁的罪过更大呢？答：是父亲或母亲的那个。如果两个都是父母，那么谁的罪过更大呢？答：以更重的烦恼缠缚而杀生者。如果烦恼缠缚程度相同，则果报也相同。
比如，有两个非断善根者杀生，他们两个都不是父亲也不是母亲，那么谁的罪过更大呢？答：更具善法者。如果两个都同样具有善法，那么谁的罪过更大呢？答：以重大烦恼缠缚而杀生者。如果烦恼缠缚程度相同，则果报也相同。如果其中一个是父亲或母亲，那么谁的罪过更大呢？答：是父亲或母亲的那个。如果两个都是父母，那么谁的罪过更大呢？答：更具善法者。如果两个都同样具有善法，那么谁的罪过更大呢？答：以重大烦恼缠缚而杀生者。如果烦恼缠缚程度相同，则果报也相同。
如同杀生一样，不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语、贪欲、害心、邪见等也是如此类推。从'十不善业道'开始广说：恶行有三种，即身恶行、语恶行、意恶行。十不善业是否摄于三恶行，还是三恶行摄于十不善业呢？答：三摄十，而十不摄三。什么没有摄呢？答：没有摄身恶行、语恶行和意恶行。
身恶行有三种：杀生、不与取和邪淫。三种身恶行是否摄一切身恶行，还是一切身恶行摄三种身恶行呢？答：一切身恶行摄三种身恶行，而三种身恶行不摄一切。什么没有摄呢？答：以手、拳头、巴掌殴打，以树枝、竹条伤害等身业，饮用谷酒、果酒，以盗心取自己的物品，以忘念和不正知而食用饮食的身业，邪行自己的妻子，以及与破戒的人共处相关的身业。
语恶行有四种：妄语、离间语、粗恶语和绮语。

།ཅི་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སམ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞི་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ངག་གིས་ཉེས་ པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྡུས་ཀྱི།རྣམ་པ་བཞིས་ནི་ཐམས་ཅད་མ་བསྡུས་སོ། །གང་མ་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་གཅིག་པུ་དབེན་པ་ན་གནས་ཤིང་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་སྟེ། སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །མཆོད་སྦྱིན་མེད་དོ། །སྦྱིན་སྲེག་མེད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མེད་ དོ།།ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ། །ཕ་མེད་དོ། །མ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་པོ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་སོང་བ། ཡང་ དག་པར་ཞུགས་པ་གང་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་བྱས་ཏེ། བསྒྲུབས་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། བདག་ཅག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་ སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའོ།།ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་བར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །ཅི་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སམ། འོན་ཏེ་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྡུས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་བསྡུས་ཀྱི། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་མ་བསྡུས་སོ། །གང་མ་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་ དང་།ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་ནི་གསུམ་ཡོད་དེ། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ ཆོས་རྣམས་དང་།གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཆགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་།གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འདི་དག་ནི་ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ལས་གདགས་པ་ཚིགས་བཞི་པའོ།། །།སྡོམ་ནི། ལས་དང་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་གཟུགས། །ཐོགས་པ་དང་ནི་ སེམས་ལས་བྱུང་།།དུ་ཞིག་ལས་དང་ལས་མ་ཡིན། །ཡང་དག་མ་བསྡམས་སྡོམ་པ་བཅུ། །ཆོས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་སོ། །ཆགས་པ་དང་ ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བའམ།འོན་ཏེ་ལས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལས་ཀྱང་ཡོད། ལས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། སེམས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ ལས་ཡིན་ནོ།།ལས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལས་མ་ཡིན་པའོ།

问：是否语言的不善行四种包含了所有语言的不善行？还是所有语言的不善行包含了四种？答：所有语言的不善行包含了语言不善行四种，但四种并未包含所有。
问：哪些未被包含？答：比如独自一人在寂静处说：'无布施，无供养，无火供，无善行，无恶行，无善恶业的果报，无此世，无他世，无父，无母，无化生众生，世间无真正成就的阿罗汉，无以神通证知现见此世他世者，无人能说我生已尽、梵行已立、所作已办、不受后有'等。
意的不善行有三种：贪心、害心和邪见。问：是否意的不善行三种包含了所有意的不善行？还是所有意的不善行包含了三种？答：所有意的不善行包含了意的不善行三种，但三种并未包含所有。
问：哪些未被包含？答：与贪心、害心、邪见相应的受、想、思、触、作意和识。
俱生法有三种：与贪俱生法、与嗔俱生法、与痴俱生法。
什么是与贪俱生法？答：与贪俱生的身业、语业，与贪相应的受、想、思、触、作意、识，这些称为与贪俱生法。
什么是与嗔俱生和与痴俱生法？答：与嗔俱生和与痴俱生的身业、语业，与嗔俱生和与痴俱生的受、想、思、触、作意、识，这些称为与嗔俱生和与痴俱生法。
这是业施设第四品。
偈颂：业与非表色，有对及心所，几是业非业，未防护十种。
有三种法：与贪俱生法、与嗔俱生法、与痴俱生法。问：与贪俱生法是业还是非业？答：既有业也有非业。
问：什么是业？答：与贪俱生的身业、语业和思，这是业。
问：什么是非业？答：与贪俱生的受、想、触、作意和识，这是非业。

།ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་འམ།ལས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལས་ཀྱང་ཡོད། ལས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། སེམས་པ་སྟེ། འདི་ ནི་ལས་ཡིན་ནོ།།ལས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལས་མ་ཡིན་པའོ། །ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་ རྣམས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱའམ།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡོད། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། ངག་ གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ།འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱའམ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང ཡོད།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ ཤེས་དང་།སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱའམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་ཅན་ ཡང་ཡོད།།གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཅན་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་ཏེ། འདི་དག་ནི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆགས་པ་དང་ ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་།འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱའམ།འོན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་ཅན་ཡང་ཡོད། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཅན་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ ལས་དང་།ངག་གི་ལས་ཏེ། འདི་དག་ནི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ།

问：与嗔恨俱生的诸法和与愚痴俱生的诸法，是业还是非业？答：有业也有非业。
问：什么是业？答：与嗔恨俱生和与愚痴俱生的身业、语业和思，这是业。
问：什么是非业？答：与嗔恨俱生和与愚痴俱生的受、想、触、作意和识，这是非业。
问：与贪欲俱生的诸法是表业还是无表业？答：有表业也有无表业。
问：什么是表业？答：与贪欲俱生的身表业和语表业，这是表业。
问：什么是无表业？答：身无表业、语无表业，以及与贪欲俱生的受、想、思、触、作意和识，这是无表业。
问：与嗔恨俱生和与愚痴俱生的诸法是表业还是无表业？答：有表业也有无表业。
问：什么是表业？答：与嗔恨俱生和与愚痴俱生的身表业和语表业，这是表业。
问：什么是无表业？答：与嗔恨俱生和与愚痴俱生的身无表业、语无表业，以及与嗔恨俱生和与愚痴俱生的受、想、思、触、作意和识，这是无表业。
问：与贪欲俱生的诸法是色法还是非色法？答：有色法也有非色法。
问：什么是色法？答：与贪欲俱生的身业和语业，这些是色法。
问：什么是非色法？答：与贪欲俱生的受、想、思、触、作意和识，这些是非色法。
问：与嗔恨俱生和与愚痴俱生的诸法是色法还是非色法？答：有色法也有非色法。
问：什么是色法？答：与嗔恨俱生和与愚痴俱生的身业和语业，这些是色法。
问：什么是非色法？答：与嗔恨俱生和与愚痴俱生的受、想、思、触、作意和识，这些是非色法。

།ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའམ། འོན་ཏེ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡོད། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་ཡོད། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ། འདི་དག་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་།ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་ འབྱུང་བ་དང་།གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའམ། འོན་ཏེ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡོད། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ བ་དང་།གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ། འདི་དག་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་།ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །ཆགས་ པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའམ།འོན་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆགས་པ་དང་ ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་།འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། སེམས་ཏེ་འདི་དག་ ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ།།ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་འམ། འོན་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་ བ་མ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། སེམས་ཏེ། འདི་དག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས། དུ་ཞིག་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན། དུ་ཞིག་ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཡིན་ལ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདུན་ནི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན པར་ལེན་པ་དང་།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ལ། ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སོ།

问：与贪欲俱生的诸法是有碍还是无碍？答：有的是有碍，有的是无碍。问：哪些是有碍？答：与贪欲俱生的身表和语表，这些是有碍的。问：哪些是无碍？答：与贪欲俱生的身无表和语无表，以及与贪欲俱生的受、想、思、触、作意、识，这些是无碍的。
问：与嗔恚俱生和与愚痴俱生的诸法是有碍还是无碍？答：有的是有碍，有的是无碍。问：哪些是有碍？答：与嗔恚俱生和与愚痴俱生的身表和语表，这些是有碍的。问：哪些是无碍？答：与嗔恚俱生和与愚痴俱生的身无表和语无表，以及与嗔恚俱生和与愚痴俱生的受、想、思、触、作意、识，这些是无碍的。
问：与贪欲俱生的诸法是心所还是非心所？答：有的是心所，有的是非心所。问：哪些是心所？答：与贪欲俱生的受、想、思、触、作意，这些是心所。问：哪些是非心所？答：与贪欲俱生的身业、语业和心，这些是非心所。
问：与嗔恚俱生和与愚痴俱生的诸法是心所还是非心所？答：有的是心所，有的是非心所。问：哪些是心所？答：与嗔恚俱生和与愚痴俱生的受、想、思、触、作意，这些是心所。问：哪些是非心所？答：与嗔恚俱生和与愚痴俱生的身业、语业和心，这些是非心所。
从'十不善业道'开始广说，在这十不善业道中，问：其中几种既是业又是业道？几种是业道而非业？答：七种既是业又是业道，即杀生、不与取、欲邪行、妄语、离间语、粗恶语和绮语。三种是业道而非业，即贪欲、嗔恚和邪见。

།ཅིའི་ ཕྱིར་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ།ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་ནི་ད་ལྟར་དེ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྲོག་གཅོད་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དང་། བགྲོད་པ་དང་། སྲང་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱི་ ལམ་ཡང་ཡིན་ནོ།།སྲོག་གཅོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ལ་ལས་མ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན། བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དང་། བགྲོད་པ་དང་། སྲང་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བས་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ལ། ལས་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བཅུ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ ཀྱི་དམིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མ་སྤངས་པས་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ དང་།ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མ་སྤངས་པས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལས་གདགས་པ་ཚིགས་ལྔ་པའོ།། །།སྡོམ་ནི། ཡང་དག་མ་བསྡམས་བཅུར་བསྟན་དང་། །དེ་ཡི་སྒོ་ནས་རྣམ་ལྔར་བཅད། །ཡང་དག་མ་བསྡོམས་སྡོམ་མིན་ བཅུ།།སྡོམ་པ་མ་ཡིན་གསུམ་པོ་དང་། །དེ་ཡི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ལྔ། །སྲོག་གཅོད་པ་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བའི་བར་དུ་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་ པར་གཡེམ་པ་དང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པའོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ལ། ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར རིག་བྱེད་དོ།།སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད དེ།སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པའོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། བརྣབ་སེམས་ དང་།གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ།

问：为什么既是业又是业道？答：杀生之业是现在所作，也是由杀生所引发的诸思之道、行径和途径，因此杀生既是业又是业道。如同杀生一样，不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语也是如此。
问：为什么贪欲、嗔恚、邪见是业道而非业？答：贪欲、嗔恚、邪见既非业也非作业，而是由贪欲、嗔恚、邪见所引发的心所生诸法之道、行径和途径，因此贪欲、嗔恚、邪见是业道而非业。
问：什么是十种不正禁？答：十种是杀生、不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语、贪欲、嗔恚、邪见。
问：为什么杀生是不正禁？答：因为从表业所缘未正禁止，由于未断除，故说欲界一切皆是不正禁。如同杀生一样，不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语也是如此。
问：为什么贪欲、嗔恚、邪见是不正禁？答：因为从烦恼所缘未正禁止，由于未断除，故说一切皆是不正禁。
此为业施设第五品。偈曰：宣说十不正禁，依此分为五种，不正禁十种，非律仪有三种，依此分为五种。
问：从杀生乃至邪见，有既是非律仪又是业者吗？答：有，即杀生、不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语。
问：有是非律仪而非业者吗？答：有，即贪欲、嗔恚、邪见。
问：有既是非律仪又是表业者吗？答：有，即由杀生所生之表业、不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语所生之表业。
问：有是非律仪而非表业者吗？答：有，即由杀生所生之无表业、不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语所生之无表业。贪欲、嗔恚、邪见也是如此。
问：有既是非律仪又是色法者吗？答：有，即杀生、不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语。
问：有是非律仪而非色法者吗？答：有，即贪欲、嗔恚、邪见。

།སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་ སྨྲ་བ་དང་།ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཡོད་དེ། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པའོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པའོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ ལ།ལས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྲོག་གཅོད ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་།མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་ དོ།།ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། མ་བྱིན་ པར་ལེན་པ་དང་།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ཐོགས་པ་ནི་མེད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ དང་།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པའོ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག རྩུབ་པོ་དང་།ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཟུགས་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ།

问：是否有既是非律仪又是有对碍的？答：有，即杀生所生的表业，不与取、欲邪行、妄语、离间语、粗恶语、绮语所生的表业。
问：是否有既是非律仪又是无对碍的？答：有，即贪欲、害心、邪见。
问：是否有既是非律仪又是心所的？答：有，即贪欲、害心、邪见。
问：是否有是非律仪而非心所的？答：有，即杀生、不与取、欲邪行、妄语、离间语、粗恶语、绮语。
身体的非律仪有三种：杀生、不与取、欲邪行。
问：是否有既是身体非律仪又是业的？答：有，即全部。
问：是否有是身体非律仪而非业的？答：没有。
问：是否有既是身体非律仪又是表业的？答：有，即杀生所生的表业、不与取、欲邪行所生的表业。
问：是否有是身体非律仪而非表业的？答：有，即杀生所生的无表业、不与取、欲邪行所生的无表业。
问：是否有既是身体非律仪又是色法的？答：有，即全部。
问：是否有是身体非律仪而非色法的？答：没有。
问：是否有既是身体非律仪又是有对碍的？答：有，即杀生所生的表业、不与取、欲邪行所生的表业。
问：是否有是身体非律仪而无对碍的？答：有，即杀生所生的无表业、不与取、欲邪行所生的无表业。
问：是否有既是身体非律仪又是心所的？答：没有。
问：是否有是身体非律仪而非心所的？答：有，即全部。
语言的非律仪有四种：妄语、离间语、粗恶语、绮语。
问：是否有既是语言非律仪又是业的？答：有，即全部。
问：是否有是语言非律仪而非业的？答：没有。
问：是否有既是语言非律仪又是表业的？答：有，即妄语所生的表业、离间语、粗恶语、绮语所生的表业。
问：是否有是语言非律仪而非表业的？答：有，即妄语所生的无表业、离间语、粗恶语、绮语所生的无表业。
问：是否有既是语言非律仪又是色法的？答：有，即全部。
问：是否有是语言非律仪而非色法的？答：没有。

། ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐོགས་པ་ནི་མེད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་རྐྱལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་ལས བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ་གཟུགས་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ཐོགས པ་ནི་མེད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ལས་གདགས་པ་ཚིགས་དྲུག་པའོ།། །།སྡོམ་ནི། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ལྔ་ཚན་བཞི། །དྲུག་ཚན་དག་ཀྱང་རབས་ལྔར་བཅད། །སྡོམ་མིན་རྣམས་ནི་ལྔ་དང་དགུ། །བཅོ་ལྔ་དང་ནི་དགུ་བཅུ་བརྒྱད། །ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྔ་ཡོད་དེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ངག་གི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་ལྔ ཡོད་དེ།ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། ངག་གི་སྒོ་ནས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། འདོད་པ་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་།ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལྔ་ཡོད་དེ།འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ།།ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། སེམས་ ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་།གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ།

问：是否有既是不律仪又是有对碍的语言？答：有，即妄语所生的表业、离间语、粗恶语、绮语所生的表业。
问：是否有语言不律仪而无对碍的？答：有，即妄语所生的无表业、离间语、粗恶语、绮语所生的无表业。
问：是否有既是语言无表业又是心所的？答：没有。
问：是否有是语言不律仪而非心所的？答：有，即一切。
意的不律仪有三种：贪欲、害心、邪见。
问：是否有既是意的不律仪又是业的？答：没有。
问：是否有是意的不律仪而非业的？答：有，即一切。
问：是否有既是意的不律仪又非表业的？答：没有。
问：是否有是意的不律仪而非表业的？答：有，即一切。
问：是否有既是意的不律仪又是色法的？答：没有。
问：是否有是意的不律仪而非色法的？答：有，即一切。
问：是否有既是意的不律仪又是有对碍的？答：没有。
问：是否有是意的不律仪而无对碍的？答：有，即一切。
问：是否有既是意的不律仪又是心所的？答：有，即一切。
问：是否有是意的不律仪而非心所的？答：没有。
这是业施设第六品。
总偈：不律仪四个五组，六组亦分五类，不律仪有五、九、十五及九十八。
不正律仪的不律仪有五种，哪五种？答：从身门的表业和无表业，从语门的表业和无表业，从意门的无表业。
又有五种不正律仪：从身门的有对碍和无对碍，从语门的有对碍和无对碍，从意门的无对碍。
又有五种不正律仪：与欲界相应的有对碍和无对碍，与色界相应的有对碍和无对碍，与无色界相应的无对碍。
又有五种不正律仪：与欲界相应的表业和无表业，与色界相应的表业和无表业，与无色界相应的无表业。
不正律仪有六种：与欲界相应的心所和非心所，与色界相应的心所和非心所，与无色界相应的心所和非心所。

།གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ དང་མི་ལྡན་པ་དང་།གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དྲུག་ ཡོད་དེ།འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ དམིགས་པ་མེད་པའོ།།གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ དང་།ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ། རྣ་བའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡིན་ནོ། །གང་རྣ་བའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ། མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ ཡིན་ནོ།།མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣ་བའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གང་མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ། སྣའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་སྣའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ནོ།།མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ལ། སྣའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ནི་མི་ལྡན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ནི་འདོད་ ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ།།མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྣའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྕེའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གང་མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ། ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་མིག་གི་སྡོམ་ པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི།ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ལ། མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ནི་མི་ལྡན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། གོང་མའི་འདོད་ ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཇི་ལྟར་མིག་གི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྣ་བ་དང་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །གང་སྣའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ། ལྕེའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལྕེའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་སྣའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡིན་ནོ། །གང་སྣའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ། ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་སྣའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང ལྡན་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡང་ལྡན་ནོ།།ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ། སྣའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། གཟུགས་རྣམས་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཇི་ལྟར་སྣའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལྕེའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།

此外还有六种不正确约束的非律仪：与欲界相应的有心的和无心的，与色界相应的有心的和无心的，与无色界相应的有心的和无心的。
此外还有六种不正确约束的非律仪：与欲界相应的有所缘的和无所缘的，与色界相应的有所缘的和无所缘的，与无色界相应的有所缘的和无所缘的。
此外还有六种不正确约束的非律仪：与欲界相应的见断和修断，与色界相应的见断和修断，与无色界相应的见断和修断。
此外还有六种不正确约束的非律仪：眼的非律仪、耳的、鼻的、舌的、身的和意的非律仪。
若具有眼的非律仪者，是否也具有耳的非律仪？答：是的。若具有耳的非律仪者，是否具有眼的非律仪？答：是的。
如同眼的非律仪和耳的非律仪一样，身的非律仪也是如此。
若具有眼的非律仪者，是否也具有鼻的非律仪？答：若具有鼻的非律仪者，则具有眼的非律仪。
是否有人具有眼的非律仪而不具有鼻的非律仪？答：有，例如已离欲界贪而未离梵世贪者。
如同眼的非律仪和鼻的非律仪一样，舌的非律仪也是如此。
若具有眼的非律仪者，是否具有意的非律仪？答：若具有眼的非律仪者，则具有意的非律仪。
是否有人具有意的非律仪而不具有眼的非律仪？答：有，例如已离梵世贪而未离上界贪者。
如同眼的非律仪前述般配对，耳和身的非律仪也如前述般配对。
若具有鼻的非律仪者，是否具有舌的非律仪？答：不是。若具有舌的非律仪者，是否也具有鼻的非律仪？答：是的。
若具有鼻的非律仪者，是否具有意的非律仪？答：若具有鼻的非律仪者，则也具有意的非律仪。
是否有人具有意的非律仪而具有鼻的非律仪？答：有，例如已离欲界贪而未离色界贪者。
如同鼻的非律仪前述般配对，舌的非律仪也如前述般配对。

།ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དགུ་སྟེ། དགུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཆོས ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་མ་ བསྡོམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་སྟེ།བཅོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལྔ་དང་གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལྔ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལྔའོ། །འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་ པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའོ།།འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དགུ་བཅུ་རྩ་ བརྒྱད་དེ།དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་། གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་གོ། །འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་ པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཅུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བདུན་དང་། འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བདུན་དང་། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བརྒྱད་དང་། བསྒོམ་ པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞིའོ།།གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དགུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དྲུག་དང་། འགོག་པ་ མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དྲུག་དང་།ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བདུན་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་གསུམ་མོ། །གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །འདོད་པ་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ། །འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་བདུན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་མཚུངས པར་ལྡན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་།ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ།

不正确的非律仪有五种，哪五种呢？答曰：见苦所断的不正确非律仪、见集所断的、见灭所断的、见道所断的、修所断的不正确非律仪。
不正确的非律仪有九种，哪九种呢？答曰：苦法智所断的不正确非律仪、苦类智所断的、集法智所断的、集类智所断的、灭法智所断的、灭类智所断的、道法智所断的、道类智所断的、修所断的不正确非律仪。
不正确的非律仪有十五种，哪十五种呢？答曰：与欲界相应的五种、与色界相应的五种、与无色界相应的五种。与欲界相应的不正确非律仪五种是哪些呢？答曰：与欲界相应的见苦所断的不正确非律仪、与欲界相应的见集所断的、见灭所断的、见道所断的、修所断的不正确非律仪。如同与欲界相应的一样，与色界、无色界相应的也是如此。
不正确的非律仪有九十八种，哪九十八种呢？答曰：与欲界相应的三十六种、与色界相应的三十一种、与无色界相应的三十一种。与欲界相应的不正确非律仪三十六种是哪些呢？答曰：见苦所断的十种、见集所断的七种、见灭所断的七种、见道所断的八种、修所断的四种。
与色界相应的不正确非律仪三十一种是哪些呢？答曰：见苦所断的九种、见集所断的六种、见灭所断的六种、见道所断的七种、修所断的三种。如同与色界相应的一样，与无色界相应的也是如此。
与欲界相应的不正确非律仪十种是哪些呢？答曰：与欲界相应的见苦所断的萨迦耶见、边执见、邪见、见取见、戒禁取见、疑、贪欲、嗔恚、慢、无明。
与欲界相应的不正确非律仪七种是哪些呢？答曰：与欲界相应的见集所断的邪见、见取见、疑、贪欲、嗔恚、慢、无明。

།འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ བདུན་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ། །འདོད་པ་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན།འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ ཚོམ་དང་།འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ། །འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ ཁྲོ་བ་དང་།ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ། །འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་མཚུངས་བར་ལྡན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡང་ དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ལ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་།སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། མ་རིག་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ལ། མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཐམས་ ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ།ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འགོག་ པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ལ། མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་ པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་། མ་རིག་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འགོག་པ་ མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ལ། མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འགོག་པ་མཐོང་ བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ ལ་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ།

什么是与欲界相应的七种不正禁制的非律仪？答：与贪欲相应的见道所断的邪见、见取见、疑惑、贪欲、嗔恚、我慢和无明。
什么是与欲界相应的八种不正禁制的非律仪？与欲界相应的修道所断的邪见、见取见、戒禁取见、疑惑、贪欲、嗔恚、我慢和无明。
什么是与欲界相应的四种不正禁制的非律仪？答：与欲界相应的修道所断的贪欲、嗔恚、我慢和无明。
如同与欲界相应的一样，与色界、无色界相应的也是相同的，只是除去嗔恚。
为什么说与欲界相应的身见是不正禁制的非律仪呢？答：由于烦恼的缘故，对所缘境不能正确禁制，由于未断除的缘故，对欲界一切不能正确禁制。
如同身见一样，边执见、苦谛所断的邪见、见取见、戒禁取见、疑惑和遍行无明等也是如此。
为什么说与欲界相应的苦谛所断的贪欲是不正禁制的非律仪呢？答：由于烦恼的缘故，对所缘境不能正确禁制，由于未断除的缘故，对与欲界相应的苦谛所断诸法不能正确禁制。
如同与欲界相应的苦谛所断的贪欲一样，嗔恚、我慢和无明也是如此。
如同苦谛所断的遍行烦恼一样，集谛所断的也是相同的，只是除去身见和边执见。
为什么说与欲界相应的灭谛所断的邪见是不正禁制的非律仪呢？答：由于烦恼的缘故，对所缘境不能正确禁制，由于未断除的缘故，对与之相应的诸法不能正确禁制。
如同与欲界相应的灭谛所断的邪见一样，疑惑和缘无漏的无明也是如此。
为什么说与欲界相应的灭谛所断的见取见是不正禁制的非律仪呢？答：由于烦恼的缘故，对所缘境不能正确禁制，由于未断除的缘故，对与欲界相应的灭谛所断诸法不能正确禁制。
如同与欲界相应的灭谛所断的见取见一样，缘有漏的贪欲、嗔恚、我慢和无明也是如此。

།འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ལ། མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལས་གདགས་པ་ཚིགས་བདུན་པའོ།། །།སྡོམ་ནི། ཡང་དག་མ་བསྡམས་སྡོམ་མིན་ནི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བསྟན་པ་སྟེ། །ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ སྡོམ་མིན་གསུམ།།སེམས་དང་མི་ལྡན་དྲུག་པོ་ལས། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ཐ་མ་རྣམས། །དེ་བཞིན་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། །རྒྱས་པ་དྲག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ། །རྩ་བ་གསུམ་ལས་བཟུང་ནས་ཀྱང་། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་དྲི་བར་བྱ། །ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་སུམ་ ཅུ་རྩ་དྲུག་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཅུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བདུན་དང་། འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བདུན་དང་། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བརྒྱད་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞིའོ། །སྡུག་བསྔལ་ མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡོམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བ་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་།ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་བདུན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་།ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ། །འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་ མ་ཡིན་པ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ། །བསྒོམ་ པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་ནི་དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ལ། མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་།ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། མ་རིག་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་ཡང་དག་པར་མ་ བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ལ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ།

如同见灭所断那样，见道所断诸法也是如此，应当宣说执著戒禁取见。
为何说欲界系修所断的贪欲是不防护的非律仪呢？
答：由于烦恼缠缚故于所缘不防护，由于未断除故于欲界系修所断诸法不防护。
如同欲界系修所断的贪欲一样，瞋恚、我慢、无明也是如此。
如同欲界系诸法一样，色界系和无色界系诸法也应当如是说。
这是业施设第七品。
偈颂：不防护非律仪，宣说三十六，界门非律仪三，不相应法六，非律仪最后，如是白品中，广大当配合，从三根本起，随后当询问。
什么是三十六种不防护的非律仪？
答：见苦所断十种，见集所断七种，见灭所断七种，见道所断八种，修所断四种。
什么是见苦所断的十种不防护非律仪？
答：萨迦耶见、边执见、见苦所断的邪见、见取见、戒禁取见、疑、贪欲、瞋恚、我慢、无明。
什么是见集所断的七种不防护非律仪？
答：见集所断的邪见、见取见、疑、贪欲、瞋恚、我慢、无明。
见灭所断诸法也是如此。
什么是见道所断的八种不防护非律仪？
答：见道所断的邪见、见取见、戒禁取见、疑、贪欲、瞋恚、我慢、无明。
什么是修所断的四种不防护非律仪？
答：修所断的贪欲、瞋恚、我慢、无明。
为何说萨迦耶见是不防护的非律仪？
答：由于烦恼缠缚故于所缘不防护，由于未断除故于欲界一切不防护。
如同萨迦耶见一样，边执见、见苦所断的邪见、见取见、戒禁取见、疑、遍行无明也是如此。
为何说见苦所断的贪欲是不防护的非律仪？
答：由于烦恼缠缚故于所缘不防护，由于未断除故于见苦所断诸法不防护。

།སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་།ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འཇིག་ ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་།མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ལ། མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་།མ་རིག་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་ནི་ དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ལ།མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཅིའི ཕྱིར་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ལ། མ་སྤངས་བའི་ཕྱིར་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ།།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་ སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་གི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེའི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡོམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ།གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གང་གི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ མ་ཤེས་པ་དེའི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་འདོད་པ་རྣམས་ལས་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ།གཟུགས་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ།

如同见苦所断的贪欲一样，瞋恚、我慢以及非遍行的无明也是如此。如同见苦所断诸法一样，见集所断诸法也是如此，除了身见、边执见以及戒禁取见。
为何说见灭所断的邪见是不正禁的非律仪呢？答：由于烦恼缠缚故对所缘不正禁，由于未断故对与之相应的诸法不正禁。如同见灭所断的邪见一样，对无漏所缘的疑和无明也是如此。
为何说见灭所断的见取是不正禁的非律仪呢？答：由于烦恼缠缚故对所缘不正禁，由于未断故对见灭所断诸法不正禁。如同见灭所断的见取一样，对有漏所缘的贪欲、瞋恚、我慢和无明也是如此。
如同见灭所断诸法一样，见道所断诸法也是如此，应当宣说戒禁取见。为何说修所断的贪欲是不正禁的非律仪呢？答：由于烦恼缠缚故对所缘不正禁，由于未断故对修所断诸法不正禁。
如同修所断的贪欲一样，瞋恚、我慢和无明也是如此。不正禁的非律仪有三种：欲界系不正禁的非律仪、色界系不正禁的非律仪、无色界系不正禁的非律仪。
若有人未断未遍知欲界系不正禁的非律仪，他是否也未断未遍知色界系不正禁的非律仪？若有人未断未遍知色界系不正禁的非律仪，他是否也未断未遍知欲界系不正禁的非律仪？
答：若有人未断未遍知欲界系不正禁的非律仪，他也未断未遍知色界系不正禁的非律仪。是否有人是色界系而非欲界系呢？答：有，譬如已离欲界贪而未离色界贪者。

།གང་གི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེའི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་ སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ།གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ པ་ཡང་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གང་གི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམ་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེའི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ ཡང་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་ལ་འདོད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ཡང་ དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ།གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་ བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེའི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གང་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་ པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེའི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ལ།གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ནི་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་གཟུགས་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པའོ། །འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དུ་ཞིག་གིས་མ་བསྡམས་ཞེས་བྱ། གཟུགས་དང་ལྡན པ་དང་།གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དུ་ཞིག་གིས་མ་བསྡམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་ མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིས་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་ མི་ལྡན་པས་སོ།།གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གསུམ་གྱིས་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ དང་མི་ལྡན་པ་དང་།གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པས་སོ། །གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པར་མ་བསྡམས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་ བྱ་སྟེ།གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པས་སོ།

若有人未断除且未完全了知欲界相应的不正禁戒，那么他是否也未断除且未完全了知无色界相应的不正禁戒？若有人未断除且未完全了知无色界相应的不正禁戒，那么他是否也未断除且未完全了知欲界相应的不正禁戒？
答：若有人未断除且未完全了知欲界相应的不正禁戒，那么他也未断除且未完全了知无色界相应的不正禁戒。
问：是否有人相应无色界而不相应欲界？
答：有，比如已离欲界贪者。
若有人未断除且未完全了知色界相应的不正禁戒，那么他是否也未断除且未完全了知无色界相应的不正禁戒？若有人未断除且未完全了知无色界相应的不正禁戒，那么他是否也未断除且未完全了知色界相应的不正禁戒？
答：若有人未断除且未完全了知色界相应的不正禁戒，那么他也未断除且未完全了知无色界相应的不正禁戒。
问：对于未断除且未完全了知无色界相应的不正禁戒者，是否有未断除且未完全了知色界相应者？
答：有，比如已离色界贪而未离无色界贪者。
不正禁戒有六种。何为六种？答：欲界相应的心相应及心不相应、色界相应的心相应及心不相应、无色界相应的心相应及心不相应。
现前欲界相应的不正禁戒时，以几种不正禁戒称为不禁？现前色界相应及无色界相应的不正禁戒时，以几种不正禁戒称为不禁？
答：现前欲界相应心相应的不正禁戒时，以四种不正禁戒称为不禁，即：欲界相应的心相应及心不相应、色界相应的心不相应、无色界相应的心不相应。
现前色界相应心相应的不正禁戒时，以三种不正禁戒称为不禁，即：色界相应的心相应及心不相应、无色界相应的心不相应。
现前无色界相应心相应的不正禁戒时，以二种不正禁戒称为不禁，即：无色界相应的心相应及心不相应。

།ཇི་ལྟར་ཚིགས་བདུན་པ་ལས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ལས་བཟུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་ བྱའོ།།ལས་གདགས་པ་ཚིགས་བརྒྱད་པའོ།། །།སྡོམ་ནི། འདས་པ་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །འདྲེས་པའི་དྲི་བ་དེ་དང་གཉིས། །ཆོས་གང་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །རྣམ་པར་སྨིན་ལ་གནས་བཞི་ཡོད། །འདས་པའི་སེམས་པ་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ། འདས་པའི་སེམས་པ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ། འདས པའི་སེམས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ། འདས་པའི་སེམས་པ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་ བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ།འདས་པའི་སེམས་པ་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ། འདས་པའི་སེམས་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ། འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལས་འདས་པའི་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མུ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་མེད་དོ། །མ་འོངས་པའི་སེམས་པ་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ ཡིན།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །མ་འོངས་པའི་སེམས་པ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་ དེ།ཡང་དག་པའི་ངེས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་མ་འོངས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །མ་འོངས་པའི་སེམས་པ་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ ཡིན་ལ།མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །མ་འོངས་པའི་སེམས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། མེད་དོ། །མ་འོངས་པའི་སེམས་པ་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་མ་འོངས་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེའི་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེའི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ།།མ་འོངས་པའི་སེམས་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དེའི་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ ཆོས་རྣམས་སོ།།དེའི་འདས་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་པ་དེ་དང་འདྲ་བའམ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས་པ་དེ་དང་འདྲ་བའམ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པའི་སེམས་པ་ འདས་པ་དང་།མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དེའི་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ།

正如七句中从黑暗面所说的那样，对于白净面也应从三种善根开始全部宣说。这是第八业施设。总偈：过去从过去因生，混合问题有二种，任何法从善因生，异熟住于四处所。
过去的思是从过去因所生，而非从未来因所生，也非从现在因所生，有吗？过去的思是从未来因所生，而非从过去因所生，也非从现在因所生，有吗？过去的思是从现在因所生，而非从过去因所生，也非从未来因所生，有吗？
过去的思是从过去和现在因所生，而非从未来因所生，有吗？过去的思是从未来和现在因所生，而非从过去因所生，有吗？过去的思是从过去、未来和现在因所生，有吗？
如同过去一样，未来和现在也应如是类推。其中一切过去的思都是从过去因所生。其余诸边际都不存在。
未来的思是从过去因所生，而非从未来因所生，也非从现在因所生，有吗？答：没有。未来的思是从未来因所生，而非从过去因所生，也非从现在因所生，有吗？答：有，即已入正性决定的补特伽罗的未来无漏思。其未来因是什么？答：俱生和相应诸法。
未来的思是从过去因所生，而非从未来因所生，也非从现在因所生，有吗？答：没有。未来的思是从现在因所生，而非从过去因所生，也非从未来因所生，有吗？答：没有。
未来的思是从未来和现在因所生，而非从过去因所生，有吗？答：有，即现前苦法忍时，除此之外的未来思。其未来因是什么？答：俱生和相应诸法。其现在因是什么？答：苦法忍及与之相应诸法。
未来的思是从过去和未来因所生，而非从现在因所生，有吗？答：有。其未来因是什么？答：俱生和相应诸法。其过去因是什么？答：过去诸法对于该思是同类或异熟，而现在诸法对于该思非同类亦非异熟。
未来的思是从过去、未来和现在因所生，有吗？答：有。其未来因是什么？答：俱生和相应诸法。

།དེའི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདས་པ་དང་ ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས་པ་དེ་འདྲ་བའམ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་ པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པའོ།།དེའི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་པ་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། མེད་དེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་པ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ སེམས་པ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དེའི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ སོ།།དེའི་འདས་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས་པ་དེ་དང་འདྲ་བའམ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་པ་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །འདས་པ་དང་མ་ འོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ།།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་གསུམ་ཡོད་དེ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དགེ་བའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དོ། །ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་ བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ།།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ།།ཆོས་གསུམ་ཡོད་དེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དགེ་བའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པའོ།།དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་ པ།ཡོད་དེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་དང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།

问：其过去和现在的因是什么？答：过去和现在诸法的思维或异熟是如此。现在的思维是从现在因而生，有无从未来因而生者？答：有，即与现前苦法忍相应的思维。
问：其现在因是什么？答：共生和相应诸法。现在思维是从过去因而生，非从未来因而生，也非从现在因而生者有无？答：无。现在思维是从未来因而生，非从过去因而生，也非从现在因而生者有无？答：无。
问：现在思维是从过去和现在因而生，非从未来因而生者有无？答：有。问：其现在因是什么？答：共生和相应诸法。问：其过去因是什么？答：过去因即是与彼相似的思维或异熟。问：现在思维有无从未来和现在因而生者？答：无。从过去和未来因而生者亦无。从过去、未来和现在因而生者亦无。
有三法：善、不善和无记。问：善法有无从善因而生者？答：有，即有为善法。问：善法有无从不善因而生者？答：无。问：善法有无从无记因而生者？答：无。
问：不善法有无从不善因而生者？答：有，一切皆是。问：不善法有无从善因而生者？答：无。问：不善法有无从无记因而生者？答：有，一切皆是。
问：无记法有无从无记因而生者？答：有，即有为无记法。问：无记法有无从善因而生者？答：有，即从善业异熟而生诸法。问：无记法有无从不善因而生者？答：有，即从不善业异熟而生诸法，以及与欲界有身见、边执见相应诸法。
有三法：善法、不善法和无记法。问：善法有无唯从善因而生者？答：有，即与菩提分相应的思维。问：善法有无唯从不善因而生者？答：无。唯从无记因而生者亦无。
问：不善法有无唯从不善因而生者？答：有，即已离欲界贪的圣者，从离欲界贪退失时，初次现前的烦恼心。

།མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དགེ་བའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལས་ བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སྤྱོད་ལམ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། བཟོའི་གནས་ལས་ བྱུང་བ་རྣམས་དང་།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་སོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་དགེ་བའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་གསུམ་ཡོད་དེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཆོས་གང་དག་དགེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་རྣམས་ལ་དགེ་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད དོ།།ཆོས་རྣམས་ལས་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དགེ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་དགེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ ཡོད་དོ།།ཆོས་རྣམས་ལ་དགེ་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ལས་ དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།ཆོས་དེ་དག་དགེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་ནི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་དགེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་ རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དགེ་བ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་དགེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་ བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཏེ།ཆོས་དེ་དག་ནི་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་དག་མི་དགེ་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་ མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཆོས་གང་དག་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་མི་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཆོས་གང་དག་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་ལུང་དུ་མ་བསྟན པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཆོས་རྣམས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་དག་ཡོད་དོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཆོས་ དེ་དག་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

问：不善法是否仅从善因而生？答：不是。也不是仅从无记因而生。
问：无记法是否仅从无记因而生？答：是的。即从威仪路所生，从工巧处所生，以及与色界、无色界相应的烦恼。
问：无记法是否仅从善因而生？答：不是。也不是仅从不善因而生。
有三种法：善法、不善法和无记法。
问：哪些法既是善法又从善因而生？答：诸法中有些是善法但不从善因而生，有些从善因而生但不是善法，有些既是善法又从善因而生，有些既不是善法也不从善因而生。
问：哪些法是善法但不从善因而生？答：择灭，这些法是善法但不从善因而生。
问：哪些法从善因而生但不是善法？答：从善业异熟所生的诸法，这些法从善因而生但不是善法。
问：哪些法既是善法又从善因而生？答：有为善法，这些法既是善法又从善因而生。
问：哪些法既不是善法也不从善因而生？答：除了善业异熟无记法之外的其他无记法和不善法，这些法既不是善法也不从善因而生。
问：是否有法既是不善又从不善因而生？答：凡是不善法都是从不善因而生。
问：是否有法从不善因而生但不是不善法？答：有，即从不善业异熟所生的诸法，以及与欲界相应的身见、边执见和相应法。
问：是否有法既是无记又从无记因而生？答：诸法中有些既是无记又从无记因而生，有些从无记因而生但不是无记，有些是无记但不从无记因而生，有些既不是无记也不从无记因而生。
问：哪些法既是无记又从无记因而生？答：虚空和非择灭，这些法是无记但不从无记因而生。

།ཆོས་རྣམས་ ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ལུང་དུ་ མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

诸法中从无记因所生而非无记者是什么？答曰：不善诸法，彼等诸法是从无记因所生，而彼等诸法非无记。
诸法中是无记也是从无记因所生者是什么？答曰：无记有为诸法，彼等诸法是无记也是从无记因所生。
诸法中非无记也非从无记因所生者是什么？答曰：善诸法，彼等诸法非无记也非从无记因所生。

།དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དགེ་བའི་ སེམས་སམ།མི་དགེ་བའི་སེམས་སམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་རིང་བ་དང་། མདོག་བཟང་བ་དང་། རིགས་མཐོ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཆེ་བར་གྲགས་པ་ དང་།ཚིག་བརྩན་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དགེ་བའི་སེམས་སམ། མི་དགེ་བའི་སེམས་སམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ། ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་མི་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར ན་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།དེ་སྟེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི། མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དགེ་བའི་སེམས་སམ། མི་དགེ་བའི་སེམས་སམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་རིང་བ་དང་། མདོག་བཟང་ པ་དང་།རིགས་མཐོ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་མི་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏམ། ཡང་ན་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཆེ་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་སེམས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་མི་དགེ་བའི སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།དེ་སྟེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། བསྒོམ་ པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས། ཚེ་རིང་བ་དང་། མདོག་བཟང་བ་དང་། རིགས་མཐོ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཆེ་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དེ་གལ་ཏེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་ བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་མི་ བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན།

问：善业的异熟果是以善心、不善心还是无记心来感受的吗？答：是有的。比如说，由善业的异熟果而获得长寿、容貌端正、种姓高贵、受用丰富、名声显赫、言语威重，如果此时具有善心，则以善心感受异熟果；如果具有不善心，则以不善心感受异熟果；如果具有无记心，则以无记心感受异熟果。
问：不善业的异熟果是以善心、不善心还是无记心来感受的吗？答：是有的。比如说，由不善业的异熟果而获得短寿、容貌丑陋、种姓低贱、受用贫乏、名声低微、言语轻浮，如果此时具有善心，则以善心感受异熟果；如果具有不善心，则以不善心感受异熟果；如果具有无记心，则以无记心感受异熟果。
问：善业与不善业的异熟果是以善心、不善心还是无记心来感受的吗？答：是有的。比如说，由善业的异熟果而获得长寿、容貌端正、种姓高贵，由不善业的异熟果而获得受用贫乏、名声低微、言语轻浮；或者由不善业的异熟果而获得短寿、容貌丑陋、种姓低贱，由善业的异熟果而获得受用丰富、名声显赫、言语威重，如果此时具有善心，则以善心感受异熟果；如果具有不善心，则以不善心感受异熟果；如果具有无记心，则以无记心感受异熟果。
问：善业的异熟果是以见断烦恼所缠缚和修断烦恼所缠缚来感受的吗？答：是有的。比如说，由善业的异熟果而获得长寿、容貌端正、种姓高贵、受用丰富、名声显赫、言语威重，如果此时为见断烦恼所缠缚，则以见断烦恼所缠缚感受异熟果；如果为修断烦恼所缠缚，则以修断烦恼所缠缚感受异熟果。
问：不善业的异熟果是以见断烦恼所缠缚和修断烦恼所缠缚来感受的吗？答：是有的。比如说，由不善业的异熟果而获得短寿、容貌丑陋、种姓低贱、受用贫乏、名声低微、言语轻浮。

ཚིག་མི་ བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན།དེ་གལ་ཏེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་རིང་བ་དང་། མདོག་བཟང་བ་དང་། རིགས་མཐོ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་ བར་གྲགས་པ་དང་།ཚིག་མི་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏམ། ཡང་ན་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཆེ་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་ བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན།དེ་གལ་ཏེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་ དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དགེ་བའི་སེམས་སམ། མི་དགེ་བའི་སེམས་སམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་མི་བརྩན་པ་ཐོབ་པ་ན། དེ་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་ པར་གྱུར་ན་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།དེ་སྟེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དགེ་བའི་སེམས་སམ། མི་དགེ་བའི་སེམས་སམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་ པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་།མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཆེ་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏམ། ཡང་ན་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་རིང་བ་དང་། མདོག་ བཟང་བ་དང་།རིགས་མཐོ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་མི་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།དེ་སྟེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །མཐོང་བས་སྤང་བར་ བྱ་བ་དང་།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དགེ་བའི་སེམས་སམ། མི་དགེ་བའི་སེམས་སམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།

当获得言语不坚固时，如果被见所断的烦恼所缠缚，则由见所断的烦恼缠缚而感受异熟果报。如果被修所断的烦恼所缠缚，则由修所断的烦恼缠缚而感受异熟果报。
问：是否有善业与不善业的异熟果报被见所断烦恼所缠缚和修所断烦恼所缠缚而感受？
答：有。例如，由善业的异熟果报获得长寿、妙色、高贵种姓，由不善业的异熟果报获得少财、名声小、言语不坚固。或者由不善业的异熟果报获得短寿、丑陋、低贱种姓，由善业的异熟果报获得大财、大名声、言语坚固。
当如是时，如果被见所断的烦恼所缠缚，则由见所断的烦恼缠缚而感受异熟果报。如果被修所断的烦恼所缠缚，则由修所断的烦恼缠缚而感受异熟果报。
问：是否有见所断业的异熟果报由善心、不善心或无记心来感受？
答：有。例如，由见所断业的异熟果报获得短寿、丑陋、低贱种姓、少财、名声小、言语不坚固时，如果与善心相应，则以善心感受异熟果报。如果与不善心相应，则以不善心感受异熟果报。如果与无记心相应，则以无记心感受异熟果报。
问：是否有修所断业的异熟果报由善心、不善心或无记心来感受？
答：有。例如，由修所断不善业的异熟果报获得短寿、丑陋、低贱种姓，由善业的异熟果报获得大财、大名声、言语坚固。或者由善业的异熟果报获得长寿、妙色、高贵种姓，由修所断业的异熟果报获得少财、名声小、言语不坚固时。
如果与善心相应，则以善心感受异熟果报。如果与不善心相应，则以不善心感受异熟果报。如果与无记心相应，则以无记心感受异熟果报。
问：是否有见所断和修所断业的异熟果报由善心、不善心或无记心感受异熟果报？
答：有。例如见所断和...

དཔེར་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་ བྱ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་།མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཆེ་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏམ། ཡང་ན་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་ པས་ཚེ་རིང་བ་དང་།མདོག་བཟང་བ་དང་། རིགས་མཐོ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་མི་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་གལ་ཏེ་དགེ་ བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།དེ་སྟེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་ པ།ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་མི་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་པ་ན། དེ་གལ་ཏེ་ མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།དེ་སྟེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་བསྒོམ་པས་ སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་ དཀྲིས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བར་གྱུར་ལ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཆེ་བར་གྲགས་པ་ དང་།ཚིག་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏམ། ཡང་ན་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་རིང་བ་དང་། མདོག་བཟང་བ་དང་། རིགས་མཐོ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་མི་ བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན།དེ་གལ་ཏེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་སྟེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་ དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་ དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དགེ་བའི་ལས་ ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་།ཆེ་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏམ། ཡང་ན་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་རིང་བ་དང་། མདོག་བཟང་བ་དང་། རིགས་མཐོ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།

例如，由见所断和修所断的不善业的异熟果报而获得短寿、丑陋、低贱种姓，由善业的异熟果报而获得大受用、广大名声、言语威严，或者由善业的异熟果报而获得长寿、端正、高贵种姓，由见所断和修所断的不善业的异熟果报而获得小受用、微小名声、言语不威严时，如果具有善心，则以善心感受异熟果报。如果具有不善心，则以不善心感受异熟果报。如果具有无记心，则以无记心感受异熟果报。
见所断业的异熟果报是否有以见所断烦恼所缠缚和以修所断烦恼所缠缚而感受呢？答：有。例如由见所断的不善业的异熟果报而获得短寿、丑陋、低贱种姓、小受用、微小名声、言语不威严时，如果为见所断烦恼所缠缚，则以见所断烦恼所缠缚感受异熟果报。如果为修所断烦恼所缠缚，则以修所断烦恼所缠缚感受异熟果报。
修所断业的异熟果报是否有以见所断烦恼所缠缚和以修所断烦恼所缠缚而感受呢？答：有。例如由修所断的不善业的异熟果报而获得短寿、丑陋、低贱种姓，由善业的异熟果报而获得大受用、广大名声、言语威严，或者由善业的异熟果报而获得长寿、端正、高贵种姓，由修所断的不善业的异熟果报而获得小受用、微小名声、言语不威严时，如果为见所断烦恼所缠缚，则以见所断烦恼所缠缚感受异熟果报。如果为修所断烦恼所缠缚，则以修所断烦恼所缠缚感受异熟果报。
见所断业的异熟果报是否有以见所断烦恼所缠缚和以修所断烦恼所缠缚而感受呢？答：有。例如由见所断和修所断的不善业的异熟果报而获得短寿、丑陋、低贱种姓，由善业的异熟果报而获得大受用、广大名声、言语威严，或者由善业的异熟果报而获得长寿、端正、高贵种姓，由见所断和

རིགས་མཐོ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་།ཚེ་ཐུང་བ་དང་། ཚིག་མི་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་གལ་ཏེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།དེ་སྟེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་ན་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །ལས་གདགས་པ་ཚིགས་དགུ་པའོ།། །།སྡོམ་ནི། རྩ་བ་ཟད་ དང་ཟག་བཅས་དང་།།ཁ་ན་མ་ཐོ་བཅས་དང་གནག་།ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་བྱ། །སྐྱེ་བ་ལས་ནི་གཉིས་སུ་བྱ། །ལས་རྩ་བ་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། རྩ་བ་ཟད་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ བ་ཡོད་དམ།རྩ་བ་ཡང་ཟད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། ལས་རྩ་བ་ཡང་ཟད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ལས་རྩ་བ་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པའི་གང་ཟག་གི་ལས་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པའི་གང་ཟག་གི་ལས་མི་དགེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལས་རྩ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ ཟད་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའོ།།ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། རྩ་བ་ཟད་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པའི་གང་ཟག་གི་ལས་མི་དགེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྨིན་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་ པའི་གང་ཟག་གི་ལས་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྨིན་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།འདི་ནི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། རྩ་བ་ཟད་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ལས་རྩ་བ་ཡང་ཟད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པའི་གང་ཟག་གི་ལས་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྨིན་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པའི་གང་ཟག་གི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལས་རྩ་བ་ཡང་ཟད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པས་ཟད པར་འགྱུར་བའོ།།ལས་རྩ་བ་ཡང་ཟད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པའི་གང་ཟག་གི་ལས་མི་དགེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པའི་གང་ཟག་གི་ལས་དགེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་མ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།འདི་ནི་ལས་རྩ་བ་ཡང་ཟད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། ཡོངས་སུ་ ཤེས་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ།ཡོངས་སུ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ལས་མི་དགེ་བ་དང་། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་ པར་མི་འགྱུར་བའོ།

获得高贵种姓后，由见所断和修所断的不善业的异熟果报而获得少量受用、短寿和言语无威严。如果被见所断的烦恼所缠缚，则会感受见所断烦恼缠缚的异熟果报。如果被修所断的烦恼所缠缚，则会感受修所断烦恼缠缚的异熟果报。这是业施设第九品。
总摄：根本断尽与有漏，及有过失与黑暗，从法门中分为三，从生起业分为二。
问：是否有业由根本断尽而灭尽，而不由异熟果报断尽而灭尽？是否有业由异熟果报断尽而灭尽，而不由根本断尽而灭尽？是否有业由根本断尽且异熟果报断尽而灭尽？是否有业既不由根本断尽也不由异熟果报断尽而灭尽？
答：有。什么是业由根本断尽而灭尽，而不由异熟果报断尽而灭尽？答：断善根者的未成熟异熟果报的有漏善业，以及断善根者的未成熟异熟果报的不善业，这就是业由根本断尽而灭尽，而不由异熟果报断尽而灭尽。
什么是业由异熟果报断尽而灭尽，而不由根本断尽而灭尽？答：断善根者已成熟异熟果报的不善业，以及断善根者已成熟异熟果报的有漏善业，这就是业由异熟果报断尽而灭尽，而不由根本断尽而灭尽。
什么是业由根本断尽且异熟果报断尽而灭尽？答：断善根者已成熟异熟果报的有漏善业，以及断善根者未成熟异熟果报的业，这就是业由根本断尽且异熟果报断尽而灭尽。
什么是业既不由根本断尽也不由异熟果报断尽而灭尽？答：断善根者未成熟异熟果报的不善业，以及断善根者未成熟异熟果报的善业，这就是业既不由根本断尽也不由异熟果报断尽而灭尽。
问：是否有业由遍知而灭尽，而不由异熟果报断尽而灭尽？是否有业由异熟果报断尽而灭尽，而不由遍知而灭尽？是否有业由遍知且异熟果报断尽而灭尽？是否有业既不由遍知也不由异熟果报断尽而灭尽？
答：有。什么是业由遍知而灭尽，而不由异熟果报断尽而灭尽？答：阿罗汉和不还者未成熟异熟果报的不善业和有漏善业，这就是业由遍知而灭尽，而不由异熟果报断尽而灭尽。

།ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གི་ལས་མི་དགེ་བ་དང་། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྨིན་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ ནི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ།ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ལས་མི་དགེ་བ་དང་། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་སྨིན་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།འདི་ནི་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་བའོ། །ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གི་ལས་ མི་དགེ་བ་དང་།དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་མ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཟད་པས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་ དེ།རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དམ་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ ལས་ཀྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་ འབྲས་བུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། མེད་དོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེས་ལ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དེ། གླང་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོས་སྲུང་གི་བུ་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་རབ་བརྟན་དང་། རྒྱལ་པོ་གཤིན་རྗེ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེས་ལ། གནོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་གནོད་པ་མེད་ པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དེ། གླང་པོ་ཆེ་ཅང་ཤེས་སྐྱིད་དེ་བར་འདུག་པ་དང་། རྟ་ཅང་ཤེས་སྐྱིད་དེ་བར་འདུག་པ་ལས་དང་པོ་ཁ་ལྕགས་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་གནོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ ཀྱི་འབྲས་བུའོ།།ཕྱིས་དུལ་ཞིང་བྱང་བར་གྱུར་ནས་གླང་པོ་ཆེའི་རྒྱན་རྣམས་དང་། རྟའི་རྒྱན་རྣམས་དང་། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་ཆས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །གནོད་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེས་ལ། གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་དང་། མི་ཁ་ཅིག་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་ཁ་ཅིག་གོ། །གནོད་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེས་ལ། གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མི་ཁ་ཅིག་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་ཁ་ཅིག་གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་བར་གྲགས་པ་ དང་།ཚིག་མི་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ།

什么是由业的异熟灭尽而灭尽，而不由遍知而灭尽呢？答曰：具有一切束缚的补特伽罗的不善业和有漏善业，其异熟已成熟者，这就是由业的异熟灭尽而灭尽，而不由遍知而灭尽。
什么是由遍知业而且由异熟灭尽而灭尽呢？答曰：阿罗汉和不还者的不善业和有漏善业，其异熟已成熟者，这就是由遍知业而且由异熟灭尽而灭尽。
什么是由遍知业而不由异熟灭尽而灭尽呢？答曰：具有一切束缚的补特伽罗的不善业和有漏善业，其异熟已成熟和未成熟者，这就是由遍知业而不由异熟灭尽而灭尽。
有漏业是否有有漏果？答曰：有，即等流果和异熟果。
有漏业是否有无漏果？答曰：有，即离系果。
有漏业是否有有漏和无漏果？答曰：有，即等流果、异熟果和离系果。
无漏业是否有无漏果？答曰：有，即等流果和离系果。
无漏业是否有有漏果？答曰：没有。
有漏业是否有有漏和无漏果？答曰：没有。
有漏和无漏业是否有有漏果？答曰：没有。
有漏和无漏业是否有无漏果？答曰：有，即离系果。
是否有由有过失业而生，并感受有过失业异熟者？答曰：有感受者，如护子象王、坚固象王和阎魔王等。
是否有由有过失业而生，并感受有害和无害业异熟者？答曰：有感受者，如良象和良马初时受勒等伤害时，那是有害业果；后来调驯熟练后获得象饰、马饰、饮食衣物等，那是无害业果。
是否有由无害业而生，并感受无害业异熟者？答曰：有感受者，如色界、无色界一切天众，以及某些人和欲界天众。
是否有由无害业而生，并感受有害业异熟者？答曰：有感受者，如某些人和欲界天众由有害业异熟而获得短寿、丑陋、低贱种姓、少财、名声小、言语无威等。

།གནོད་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེས་ལ། གནོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མི་ཁ་ཅིག་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་ཁ་ ཅིག་གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་།མདོག་ངན་པ་དང་། རིགས་དམའ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཆེ་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏམ། ཡང་ན་གནོད་པ་མེད་ པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཚེ་རིང་བ་དང་།མདོག་བཟང་བ་དང་། རིགས་མཐོ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང་། ཆུང་བར་གྲགས་པ་དང་། ཚིག་མི་བརྩན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །གླེང་གཞི་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་ པ་ན་བཞུགས་སོ།།ལས་ནི་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱང་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་གནག་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལས་ཀྱང་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དཀར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལས་ཀྱང་དཀར་གནག་འདྲེས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དཀར་གནག་འདྲེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལས་ གནག་པ་ཡང་མ་ཡིན་དཀར་བ་ཡང་མ་ཡིན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ནི་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ ཡང་དག་པར་བླང་བ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བས་ དཀར་བས་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་དཀར་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་དཀར་བ་ལ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དཀར་བས་དཀར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དཀར་བས་ཀྱང་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་ ཀྱང་དཀར་བ་ཡང་ཡོད་དོ།།ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དཀར་བས་ཀྱང་དཀར་བ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་ཀྱང་དཀར་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དཀར་བས་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་དཀར་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་པོ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དཀར་བས་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་དཀར་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་དཀར་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བས་དཀར་བས་དཀར་བ་མ་ཡིན་པ གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་གཉིས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་དཀར་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དཀར་བས་དཀར་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དཀར་བས་ཀྱང་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་ཀྱང་དཀར་ བ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་གསུམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དཀར་བས་ཀྱང་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་ཀྱང་དཀར་བའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དཀར་བས་ཀྱང་དཀར་བ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་ ཀྱང་དཀར་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་བཞི་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དཀར་བས་ཀྱང་དཀར་བ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བས་ཀྱང་དཀར་བ་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ནི་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ ཞེ་ན།ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གནག་པས་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་གནག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་གནག་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གནག་པས་གནག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་ བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གནག་པས་ཀྱང་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་ཀྱང་གནག་པ་ཡང་ཡོད་དོ།

有人问：由无害业而生，是否会感受有害和无害业的异熟果报？答：是会感受的。例如有些人和欲界诸天，由有害业的异熟果报而获得短寿、丑陋、低贱种姓，但由无过失业的异熟果报而获得大受用、广大名声、言语威严。或者由无害业的异熟果报而获得长寿、端正、高贵种姓，但由有过失业的异熟果报而获得少受用、微小名声、言语无威。
缘起在舍卫城。业有四种，何为四种？有业黑且异熟黑，有业白且异熟白，有业黑白相杂且异熟黑白相杂，有业非黑非白且无异熟。
一切业皆尽，如广说正趣数中所说。正法受持有四种，何为四种？正法受持现在生起，后世异熟苦，如广说正趣数中所说。
复有四种正法受持，何为四种？有正法受持可意白而白，异熟非白而白；有正法受持异熟白而白，可意非白而白；有正法受持可意白而白，异熟亦白而白；有正法受持可意非白而白，异熟亦非白而白。
何为正法受持可意白而白，异熟非白而白？答：第一种正法受持，此为正法受持可意白而白，异熟非白而白。
何为正法受持异熟白而白，可意非白而白？答：第二种正法受持，此为正法受持异熟白而白，可意非白而白。
何为正法受持可意白而白，异熟亦白而白？答：第三种正法受持，此为正法受持可意白而白，异熟亦白而白。
何为正法受持可意非白而白，异熟亦非白而白？答：第四种正法受持，此为正法受持可意非白而白，异熟亦非白而白。
复有四种正法受持，何为四种？有正法受持可意黑而黑，异熟非黑而黑；有正法受持异熟黑而黑，可意非黑而黑；有正法受持可意黑而黑，异熟亦黑而黑。

།ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གནག་པས་ཀྱང་གནག་པ་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་ཀྱང་གནག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་ བས་གནག་པས་གནག་ལ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་གནག་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་པོ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གནག་པས་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་གནག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་གནག་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གནག་པས་གནག་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་གཉིས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་གནག་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གནག་པས་གནག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་ བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གནག་པས་ཀྱང་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་ཀྱང་གནག་པ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་གསུམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གནག་པས་ཀྱང་གནག་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་ཀྱང་གནག་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་ པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གནག་པས་གནག་པ་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་ཀྱང་གནག་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་བཞི་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡིད་དུ་འོང་པ་གནག་པས་ཀྱང་གནག་པ་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པས་ ཀྱང་གནག་པ་མ་ཡིན་པའོ།།ལས་ནི་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མངོན་པར་ འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ།སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ལས་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བར་མདོའི་སྲིད་པར་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོ།།སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལས་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ལ་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བར་མ་དོའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་ འགྱུར་བ་སྟེ།འདི་ནི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་མིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལས་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བར་ མ་དོའི་སྲིད་པ་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་ལ།ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྟེ། འདི་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ལས་སོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ལས་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོ།།གཞན་ཡང་ལས་ནི་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ།སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ།

有正法受持，既不是以可意而黑暗，也不是以异熟而黑暗。有正法受持，以可意而黑暗，而不是以异熟而黑暗的是什么呢？答曰：第一种正法受持，这是正法受持以可意而黑暗，而不是以异熟而黑暗的。
正法受持，以异熟而黑暗，而不是以可意而黑暗的是什么呢？答曰：第二种正法受持，这是正法受持以异熟而黑暗，而不是以可意而黑暗的。
正法受持，既以可意而黑暗，又以异熟而黑暗的是什么呢？答曰：第三种正法受持，这是正法受持既以可意而黑暗，又以异熟而黑暗的。
正法受持，既不是以可意而黑暗，也不是以异熟而黑暗的是什么呢？答曰：第四种正法受持，这是正法受持既不是以可意而黑暗，也不是以异熟而黑暗的。
业有四种，是哪四种呢？有业是现前成就的异熟，而不是生的异熟。有业是生的异熟，而不是现前成就的异熟。有业既是现前成就的异熟，又是生的异熟。有业既不是现前成就的异熟，也不是生的异熟。
什么是现前成就的异熟，而不是生的异熟的业呢？答曰：某业的异熟使中阴身现前成就，而该业的异熟不使生有结生相续，这是现前成就的异熟，而不是生的异熟的业。
什么是生的异熟，而不是现前成就的异熟的业呢？答曰：某业的异熟使生有结生相续，而该业的异熟不使中阴身结生相续，这是生的异熟，而不是现前成就的异熟的业。
什么是既是现前成就的异熟，又是生的异熟的业呢？答曰：某业的异熟既使中阴身现前成就，该业的异熟又使生有结生相续，这是既是现前成就的异熟，又是生的异熟的业。
什么是既不是现前成就的异熟，也不是生的异熟的业呢？答曰：某业的异熟既不使中阴身现前成就，也不使生有结生相续，这是既不是现前成就的异熟，也不是生的异熟的业。
另外，业有四种，是哪四种呢？有业是生的异熟，而不是生后的异熟。有业是生后的异熟，而不是生的异熟。有业既是生的异熟，又是生后的异熟。

།སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལས་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ལ། སྐྱེས་པའི་འོག་ཏུ་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོ། །སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྐྱེས་པའི་འོག་ཏུ་ལས་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་ནི་མི་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོ། ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལས་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ལ་སྐྱེས་པའི་འོག་ཏུ་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྐྱེ་བའི རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ།སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ལས་སོ། །སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལས་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ལ། སྐྱེས་པའི་འོག་ཏུ་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོ། །ལས་གདགས་པ་ཚིགས་བཅུ་པའོ།། །།སྡོམ་ནི། ཚེ་ཟད་པ་དང་འོད་སྲུངས་དང་། ། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལུས་བཞི་དང་། །སྦྱིན་པ་བཞི་དང་བརྒྱད་ཚན་གསུམ། །ལས་གསུམ་གྱིས་ནི་སྡེ་ཚན་གསུམ། །གཅེར་བུ་རྣམས་ནི་སྔོན་བྱས་དང་། །མཚམས་མེད་པ་ནི་ཐ་མ་ཡིན། །ཚེ་ཟད་པས་ནི་ཤི་འཕོས་ལ་བསོད་ནམས་ཟད་པས་ཤི་འཕོ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། ། བསོད་ནམས་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་ལ་ཚེ་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཚེ་ཡང་ཟད་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་པ་ཡང་ཡོད། ཚེ་ཡང་མ་ཟད་བསོད་ནམས་ཀྱང་མ་ཟད་པར་ཤི་འཕོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཚེ་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་ལ་བསོད་ནམས་ཟད་པས་ཤི་འཕོས པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ཚེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཆུང་ངུ་བྱས་ཤིང་བསྩགས་ལ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཤིང་བསྩགས་པས། དེའི་ཚེ་གཏུགས་པར་བྱེད་ཀྱི། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་གཏུགས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ ནི་ཚེ་གཏུགས་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་གཏུགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཚེ་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་ལ། བསོད་ནམས་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་ལ་ཚེ་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ འདི་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཆུང་ངུ་བྱས་ཤིང་བསྩགས་ལ།ཚེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཤིང་བསྩགས་པས་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་གཏུགས་པར་བྱེད་ཀྱི་ཚེ་གཏུགས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་གཏུགས་པས་འཆི་བའི་དུས་ བྱེད་ཀྱི་ཚེ་གཏུགས་པས་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་ལ་ཚེ་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ།

有既不是生的异熟也不是生后异熟的业。什么是生的异熟而非生后异熟的业呢？答曰：凡是由业的异熟而结生于有，但生后不会感受该业异熟的，这就是生的异熟而非生后异熟的业。
什么是生后异熟而非生的异熟的业呢？答曰：凡是生后会感受业的异熟，但该业的异熟不会结生于有的，这就是生后异熟而非生的异熟的业。
什么是既是生的异熟也是生后异熟的业呢？答曰：凡是由业的异熟而结生于有，且生后也会感受该业异熟的，这就是既是生的异熟也是生后异熟的业。
什么是既非生的异熟也非生后异熟的业呢？答曰：凡是业的异熟既不结生于有，生后也不感受该业异熟的，这就是既非生的异熟也非生后异熟的业。
这是业施设第十品。
总说偈：寿尽与迦叶，乐与苦四身，四种布施与三个八法，三业分三类，裸形者前业，无间业为末。
有由寿尽而死而非福尽而死的，有由福尽而死而非寿尽而死的，有寿尽且福尽而死的，有寿未尽且福未尽而死的。
什么是寿尽而死而非福尽而死呢？答曰：如有人造作积累了少量寿报业，而造作积累了广大受用报业，其寿命会穷尽，但受用不会穷尽。此人是由寿尽而死，而非受用尽而死，这就是寿尽而死而非福尽而死。
什么是福尽而死而非寿尽而死呢？答曰：如有人造作积累了少量受用报业，而造作积累了广大寿报业，其受用会穷尽，但寿命不会穷尽。此人是由受用尽而死，而非寿尽而死，这就是福尽而死而非寿尽而死。

།ཚེ་ཡང་ཟད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ཚེའི་ཚད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཀྱང་ཆུང་ངུ་ བྱས་ཤིང་བསགས་ལ།ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཀྱང་ཆུང་ངུ་བྱས་ཤིང་བསྩགས་པས་དེའི་ཚེ་ཡང་གཏུགས་པར་བྱེད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་གཏུགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཚེ་ཡང་གཏུགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་གཏུགས་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཚེ་ཡང་ཟད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ ཀྱང་ཟད་པས་ཤི་འཕོས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཚེ་ཡང་མ་ཟད་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱང་མ་ཟད་པར་ཤི་འཕོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ཚེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཤིང་བསྩགས་ལ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཤིང་ བསྩགས་པས་དེའི་ཚེ་ཡང་གཏུགས་པར་མི་བྱེད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་གཏུགས་པར་མི་བྱེད་དེ།དེ་ནི་ཚེ་གཏུགས་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏུགས་པས་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མི་མཐུན་པ་མ་སྤངས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཚེ་ཡང་ མ་ཟད་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱང་མ་ཟད་པར་ཤི་འཕོས་པ་ཞེས་བྱའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་འོད་མའི་ཚལ་བྱ་ཀ་ལན་ད་ཀ་གནས་པ་ལ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔ་དྲོ་སྨད་གཡོགས་དང་། ཆོས་གོས་བསྣམས་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་བསྣམས་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་ སྙོམས་ལ་གཤེགས་སོ།།དེའི་ཚེ་འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་སྤྱོད་ཡུལ་ལྐུལ་ཞུགས་ཏེ། འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ཞིག་ནས་མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་ སུམ་དུ་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཡང་དག་པར་མགུ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འདྲེས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་སྐབས་ཕྱེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཽ་ཏ་མ་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ། །དེ་སྐད་ ཅེས་གསོལ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུངས་བསོད་སྙོམས་ལ་ཁྱིམ་གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པས་རེ་ཞིག་དྲི་བ་ལུང་བསྟན་པའི་དུས་ལ་མ་བབ་ཀྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བར་དྲིས་ཤིག་དང་། དེར་ཁྱོད་ཀྱི་དྲི་བ་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ དུས་ལ་བབ་བོ།།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་བདག་ལ་ཡང་བར་ཆད་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་གདའ་ལ། གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་གདའ་བས། གལ་ཏེ་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་སྐབས་ཕྱེ་ན་འདི་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཽ་ཏ་མ་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ། །ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་ གྱི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་སྐབས་ཕྱེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཽ་ཏ་མ་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་དབར་དུ་འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་ གོས་མེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།འོད་སྲུངས་ང་བསོད་སྙོམས་ལ་ཁྱིམ་གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པས་རེ་ཞིག་དྲི་བ་ལུང་བསྟན་པའི་དུས་ལ་མ་བབ་ཀྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བར་དྲིས་ཤིག་དང་། དེར་ཁྱོད་ཀྱི་དྲི་བ་ལུང་བསྟན་པའི་དུས་ལ་བབ་བོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་བདག་ལ་ཡང་བར་ཆད་འགའ་ཞིག་ འབྱུང་བར་འགྱུར་གདའ་ལ།གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་གདའ་བས། གལ་ཏེ་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་སྐབས་ཕྱེ་ན་འདི་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཽ་ཏ་མ་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ། །འོད་སྲུངས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྐབས་མ་ཐོབ་པར་ངེས་ཀྱི། །དེའི་ཕྱིར་འོད་སྲུངས་ཁྱོད་ཅི་དང་ ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བགྱིས་པ་ལགས་སམ། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བྱས་པ་འདི་ནི་ངས་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ།

什么是寿命和受用都耗尽而死亡转生？答曰：譬如此处有人造作并积累了少量成熟寿命的业，也造作并积累了少量成熟受用的业，因此他的寿命会耗尽，受用也会耗尽，这就是寿命耗尽且受用耗尽而死亡转生。
什么是寿命未尽且福德未尽而死亡转生？答曰：譬如此处有人造作并积累了广大成熟寿命的业，也造作并积累了广大成熟受用的业，因此他的寿命不会耗尽，受用也不会耗尽。他不是因为寿命耗尽和受用耗尽而死亡，而是因为某些未断除的违缘而死亡，这就是寿命未尽且福德未尽而死亡转生。
世尊住在王舍城竹林迦兰陀园。那时世尊清晨披上下衣和法衣，持钵前往王舍城化缘。
当时裸体外道迦叶也进入王舍城游化，裸体外道迦叶从远处看见世尊，就往世尊所在处走去。到达后，与世尊互相问候，相互交谈种种愉悦欢喜之语后，对世尊如是说道：'如果允许请教并开示的话，我想向乔达摩世尊请教一些问题。'
说完这些话后，世尊对裸体外道迦叶如是说道：'迦叶，我正要入村化缘，现在不是回答问题的时候，请到外面的园林中问吧，那里是回答你问题的适当时候。'
'乔达摩啊，我可能会遇到一些障碍，您也可能会有变化，如果允许请教并开示的话，我想就在这里向乔达摩世尊请教一些问题。'裸体外道迦叶如是再三向世尊请求。
世尊也再三对裸体外道迦叶如是说道：'迦叶，我正要入村化缘，现在不是回答问题的时候，请到外面的园林中问吧，那里是回答你问题的适当时候。'
'乔达摩啊，我可能会遇到一些障碍，您也可能会有变化，如果允许请教并开示的话，我想就在这里向乔达摩世尊请教一些问题。'
迦叶三次未得到机会，因此世尊说道：'迦叶，你想问什么就问吧。'
'乔达摩啊，请问苦是自作的吗？'
'迦叶，苦是自作的这一点，我未作开示。'

།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ལགས་སམ། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ གཞན་གྱིས་བྱས་པ་འདི་ཡང་ངས་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ།།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བགྱིས་པ་ཡང་ལགས་ལ། གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ཡང་ལགས་སམ། རང་གིས་བགྱིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ལ། གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། རྒྱུ་ མ་མཆིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལགས་སམ།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། རང་གིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་འདི་ཡང་ངས་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །ཀྱེ་ གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས།སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བགྱིས་སམ་ཞེས་ཞུས་ན་ཡང་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་གསུང་ངམ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བགྱིས་སམ་ཞེས་ཞུས་ན་ཡང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཞེས་གསུང་ངམ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བགྱིས་པ་ ཡང་ལགས་ལ།གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ཡང་ལགས་སམ། རང་གིས་བགྱིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ལ། གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། རྒྱུ་མ་མཆིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལགས་སམ་ཞེས་ཞུས་ན་ཡང་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་གསུང་ངམ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་མ་མཆིས་ སམ་འོད་སྲུངས་ང་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ་ཞེས་མི་ཟེར་གྱི།འོད་སྲུངས་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ནས་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་ན་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །འོད་སྲུངས་དེའི་ ཕྱིར་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་དང་ངས་བསྟན་ཏོ།།འོད་སྲུངས་ཚོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། འོད་སྲུངས་ང་ནི་དེ་སྐད་མི་ཟེར་རོ། །འོད་སྲུངས་གཞན་ཞིག་གིས་ཚོར་བ་གཞན་ཞིག་གིས་མྱོང་ན་ནི་དེ་ལྟར་ ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།འོད་སྲུངས་ང་ནི་དེ་སྐད་ཀྱང་མི་ཟེར་རོ། །བདག་ཚོར་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ལ་གཞན་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འོད་སྲུངས་ ང་ནི་དེ་སྐད་ཀྱང་མི་ཟེར་རོ།།རྐྱེན་རྣམས་མེད་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱས་ན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ན། འོད་སྲུངས་ང་ནི་དེ་སྐད་ཀྱང་མི་ཟེར་རོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ནི་མཐའ་འདི་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པར་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཆོས་བསྟན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ལ། འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས།མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་།སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ དང་།མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

'噢，乔达摩是什么？痛苦是他人所造作的吗？'
'迦叶，如是，痛苦是他人所造作这一点我也未作解答。'
'噢，乔达摩是什么？痛苦是自己造作的也是他人造作的吗？还是非自作非他作，是无因而生的吗？'
'迦叶，如是，痛苦是自作也是他作，以及非自作也非他作，是无因而生这一点我也未作解答。'
'噢，乔达摩是什么？若问痛苦是自作，您也说未作解答吗？噢，乔达摩是什么？若问痛苦是他作，您也说未作解答吗？噢，乔达摩是什么？若问痛苦是自作也是他作，或非自作非他作，是无因而生，您也说未作解答吗？'
'噢，乔达摩是什么？痛苦是不存在的吗？'
'迦叶，我不说痛苦不存在，迦叶，痛苦确实是存在的。'
'噢，乔达摩，若能开示令我理解痛苦、见到痛苦的这样的法，那就太好了太好了。'
'迦叶，因此你要好好听，要特别用心，我来开示。'
'迦叶，若是感受者即是经历者，如此则其痛苦成为自作，迦叶，我不作如是说。迦叶，若是一者感受另一者经历，如此则其痛苦成为他作，迦叶，我也不作如是说。若自身被感受所压制而他人造作痛苦，如此则其痛苦既是自作也是他作，迦叶，我也不作如是说。若说无诸缘而痛苦生起，如此则其痛苦既非自作也非他作，是无因而生，迦叶，我也不作如是说。'
'迦叶，如来不取这两边而说中道法，即是：此有故彼生，此生故彼生。即是：以无明为缘而有诸行，以行为缘而有识，以识为缘而有名色，以名色为缘而有六处，以六处为缘而有触，以触为缘而有受，以受为缘而有爱，以爱为缘而有取，以取为缘而有有，以有为缘而有生，以生为缘而有老死、忧愁、悲叹、痛苦、不悦、烦恼等生起。如是唯有此大苦蕴生起。'

།འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་མེད་ན་འདི་མི་འབྱུང་ལ། འདི་འགགས་པས་ འདི་འགག་པར་འགྱུར་བ།འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་།འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་།མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་།སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་ པས་རེག་པ་འགག་།རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག་།ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག་།སྲིད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག་།ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག་།སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག་།སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས འདོན་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཀྱང་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསྟན་པ་ན། འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ ཏེ།ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་ཆོས་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་རིག་པ་དང་། ཆོས་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཏིང་སླེབས་པ་དང་། སོམ་ཉི་ལ་ས་རྒལ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒལ་བ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་འཇོག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ་དང་། སྟོན་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཞུགས ལགས་སོ།།བཙུན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བདག་ནི་ཞུགས་སོ། །བདག་ནི་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཆོས་དང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་དེང་སླན་ཆད་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ དང་།སྐྱབས་སུ་མཆིས་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བར་གྱུར་པའི་དགེ་བསྙེན་ལགས་པར་གཟུང་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཅིང་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ལ། ཡང་དག་ པར་གཟེངས་བསྟོད་དེ།ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་ནས་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་ཐ་གི་ཟད་ཙམ་གྱི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སླད་བཞིན་དུ་ཞམ་རིང་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་ སོང་ངོ་།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་སོང་ནས། རིང་པོ་མ་ལོན་པར་བ་དྲུས་མ་ཞིག་གིས་བསད་དེ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དང་བར་གྱུར། བཞིན་གྱི་མདོག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར། པགས་པའི་མདོག་ནི་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དགེ་ སློང་མང་པོ་དག་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་དང་།ཆོས་གོས་བགོས། ལྷུང་བཟེད་ཁྱེར་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ལ་དོང་ངོ་། །དེ་ནས་དགེ་སློང་མང་པོ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་རྒྱུ་བདག་གིས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ལ་ཞུ་བ་ཞུས་ཏེ། ཞུས་ནས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་སོང་ནས། རིང་པོ་མ་ལོན་པར་བ་དྲུས་མ་ཞིག་གིས་བསད་དེ། དེ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དང་བར་གྱུར། བཞིན་གྱི་མདོག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར། པགས་པའི་མདོག་ནི་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །ཐོས ནས་ཀྱང་དགེ་སློང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་བསྐོར་ནས་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཏེ་ཁ་ཟས་ཕྱིས་ཟ་བ་སྤངས་ནས།ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་གནས་སུ་བཞག་སྟེ། རྐང་པ་བཀྲུས་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཕྱིར་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་ སློང་མང་པོ་དག་ཕྱེ་མ་རེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་ལངས་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ལྷགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་མང་པོ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

也就是说，此无则彼不生，此灭故彼灭，也就是说：无明灭故行灭，行灭故识灭，识灭故名色灭，名色灭故六处灭，六处灭故触灭，触灭故受灭，受灭故爱灭，爱灭故取灭，取灭故有灭，有灭故生灭，生灭故老死、忧愁、悲叹、痛苦、不悦、烦恼等灭。如是，唯此大苦蕴亦将灭尽。
当说此法门时，光护种姓的裸形者远尘离垢，于诸法中生起法眼。此后，光护种姓的裸形者见法、知法、得法、通达法义、度疑、越犹豫、不依他转、不为他引导、于佛所说法获得无畏、住于果位后，向世尊所在方向合掌顶礼，对世尊如是说道：'尊者世尊，我已入流，尊者善逝，我已入流。我于尊者世尊处皈依，于法及比丘僧众亦皈依。世尊，从今日起乃至命终，愿摄受我为断杀生等、皈依、欢喜的近事男。'
此后，世尊以种种法语如理教导光护种姓的裸形者，令其如理受持，如理赞叹，如理令其欢喜后离去。此后，光护种姓的裸形者目送世尊远去，向世尊绕行三匝，从世尊处离去。
从世尊处离去后不久，被一头母牛杀死。临终之时，诸根清净，面色纯净，肤色明亮。此后，众多比丘晨早披衣持钵入王舍城乞食。众多比丘于王舍城乞食时闻：光护种姓的裸形者向世尊请问苦法，请问后从世尊处离去不久，被一头母牛杀死，其临终之时，诸根清净，面色纯净，肤色明亮。
闻已，众多比丘于王舍城乞食回返，用斋毕，收起钵盂法衣，洗足已，为午休入精舍。众多比丘午休起后，往诣世尊所在处，到已，顶礼世尊双足，坐于一面。坐于一面已，众多比丘对世尊如是说道。

།བཙུན་པ་འདིར་བདག་ཅག་དགེ་སློང་མང་པོ་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་དང་ཆོས་གོས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་འཚལ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ལ་མཆིས་ནས་བདག་ཅག་གིས་ཐོས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་ པ་ན།འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ལ་ཞུ་བ་ཞུས་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་མཆིས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་བ་དྲུས་མ་ཞིག་གིས་བཀུམ་སྟེ། དེ་འགུམས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དང་བར་གྱུར། བཞིན་ གྱི་མདོག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར།པགས་པའི་མདོག་ནི་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་གྱུར་ཞེས་ཐོས་ལགས་ན། བཙུན་པ་དེའི་འགྲོ་བ་ནི་གང་ལགས། གང་དུ་ནི་སྐྱེས་ལགས། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནི་གང་ལགས། དགེ་སློང་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་ནོར་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་སོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐབས་ནས་ང་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོ་བཙམས་པ་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱི་དེའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་མཆོད་པ་གྱིས་ཤིག་ཅེས། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིགས་གོས་མེད་དགེ་ སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་མདུན་དུ་མཆོག་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏེ་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བགྱིས་པ་ལགས་སམ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། རང་གི་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་། རྩ་བ་དང་། སྐྱེད་པ་དང་། གཞི་དང་། བྱེད་རྒྱུ་དང་། འབྱིན་པ་དང་། རྐྱེན་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སློང་བ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བགྱིས་པ་ལགས་སམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ལགས སམ་ཞེས་སྨྲས་པས་ནི།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། གཞན་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་། རྩ་བ་དང་། སྐྱེད་པ་དང་། གཞི་དང་། བྱེད་རྒྱུ་དང་། འབྱིན་པ་དང་། རྐྱེན་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སློང་བ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་ གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ལགས་སམ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བགྱིས་པ་ཡང་ལགས་ལ། གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ཡང་ལགས་སམ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། རང་གི་བདག་དང་། གཞན་གྱི་བདག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་། རྩ་བ་དང་། སྐྱེད་ པ་དང་།གཞི་དང་། བྱེད་རྒྱུ་དང་། འབྱིན་པ་དང་། རྐྱེན་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སློང་བ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བགྱིས་པ་ཡང་ལགས་ལ། གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ཡང་ལགས་སམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་ མ་ཅི་ལགས།སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བགྱིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ལ། གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། རྒྱུ་མ་མཆིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལགས་སམ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལགས། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བགྱིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ལ། གཞན་གྱིས་བགྱིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། རྒྱུ་མ་མཆིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལགས་སམ་ཞེས་སྨྲས་སོ།

尊者，在此我等众多比丘清晨披上下裙和法衣，持钵前往王舍城化缘。我等听闻，世尊前往王舍城化缘时，迦叶种姓的裸形者向世尊请问苦法，从世尊处离开不久即被母牛杀死。他命终之时，诸根清净，面色纯净，肤色明亮。
尊者，他的去处是什么？投生何处？来世如何？比丘们，这位善男子已证得无上菩提，如法证悟正法。于法门中对我毫无傲慢。比丘们，这位善男子已完全涅槃，你们当对其遗体行供养礼。
于是世尊在比丘僧团前授记迦叶种姓裸形比丘为最上，如是宣说。
'乔答摩，云何？苦是自作吗？'此言即是：'乔答摩，云何？自我是苦的因、根本、生起、基础、作因、产生、缘、集起、发起吗？'是故说：'乔答摩，云何？苦是自作吗？'
'乔答摩，云何？苦是他作吗？'此言即是：'乔答摩，云何？他人是苦的因、根本、生起、基础、作因、产生、缘、集起、发起吗？'是故说：'乔答摩，云何？苦是他作吗？'
'乔答摩，云何？苦是自作也是他作吗？'此言即是：'乔答摩，云何？自我和他人都是苦的因、根本、生起、基础、作因、产生、缘、集起、发起吗？'是故说：'乔答摩，云何？苦是自作也是他作吗？'
'乔答摩，云何？苦非自作非他作，是无因而生吗？'此言即是：'乔答摩，云何？苦是无因吗？'是故说：'乔答摩，云何？苦非自作非他作，是无因而生吗？'

།དེ་ལ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འོད་སྲུངས་རང་གི་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་། རྩ་བ་དང་། སྐྱེད་པ་དང་། གཞི་དང་། བྱེད་རྒྱུ དང་།འབྱིན་པ་དང་། རྐྱེན་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སློང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། དེ་ལྟར་ན་ནི་རང་གི་བདག་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་མེད་པར་འོང་ངོ་། །འོད་སྲུངས་གཞན་གྱི་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་། རྩ་བ་དང་། སྐྱེད་པ་དང་། གཞི་དང་། བྱེད་རྒྱུ་དང་། འབྱིན་པ་དང་། རྐྱེན་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སློང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཞན་གྱི་བདག་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་མེད་པར་འོང་ངོ་། །འོད་སྲུངས་རང་གི བདག་དང་གཞན་གྱི་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་།རྩ་བ་དང་། སྐྱེད་པ་དང་། གཞི་དང་། བྱེད་རྒྱུ་དང་། འབྱིན་པ་དང་། རྐྱེན་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སློང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང་གི་བདག་དང་གཞན་གྱི་བདག་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ ཟད་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་མེད་པར་འོང་ངོ་། །འོད་སྲུངས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་རྒྱུ་གང་ཟད་པར་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་འོང་ངོ་། །འོད་སྲུངས་ དེ་བས་ན་རང་གིས་བྱས་པ་དང་།གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དང་། རང་གིས་ཀྱང་བྱས་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བྱས་པ་དང་། རང་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། རང་གིས་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་རང་གིས་རང་གི་སྐྲ་འབལ་བའམ།ཁ་སྤུ་འབལ་བའམ། སྐྲ་དང་། ཁ་སྤུ་འབལ་བའམ། ལྕག་གིས་འཇུ་བའམ། ལྕུག་མས་འཇུ་བའམ། འབྲེང་པས་འཇུ་བའམ། ལག་པ་གཅོད་པའམ། རྐང་པ་གཅོད་པའམ། རྣ་བ་གཅོད་པའམ། སྣ་གཅོད་པའམ། གཏན་འཆི་བར་བྱེད་པའམ། གྲངས་ནས་གྲང་སར་འགྲོ་བའམ། ཚ་བའི་ས་ནས་ཚ་བའི་སར་འགྲོ་བར་བྱེད་ལ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རང་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག གཞན་གྱིས་དེའི་སྐྲ་འབལ་བའམ།ཁ་སྤུ་འབལ་བའམ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་འབལ་བའམ། ལྕག་གིས་འཇུ་བའམ། ལྕུག་མས་འཇུ་བའམ། འབྲེང་པས་འཇུ་བའམ། ལག་པ་གཅོད་པའམ། རྐང་པ་གཅོད་པའམ། རྣ་བ་གཅོད་པའམ། སྣ་གཅོད་པའམ། གཏན་འཆི་བར་བྱེད་པའམ། གྲངས་ནས་གྲང་སར་གཏོང་བའམ། ཚ་བའི་ས་ནས་ཚ་བའི་སར་གཏོང་བར་བྱེད་ལ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉི་གས་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི ན་ཁ་ཅིག་བདག་ཉིད་དང་།གཞན་གྱིས་དེའི་སྐྲ་འབལ་བ་དང་། ཁ་སྤུ་འབལ་བ་དང་། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་འབལ་བ་དང་། ལྕག་གིས་འཇུ་བའམ། ལྕུག་མས་འཇུ་བའམ། འབྲེང་བས་འཇུ་བའམ། ལག་པ་གཅོད་པའམ། རྐང་པ་གཅོད་པའམ། རྣ་བ་གཅོད་པའམ། སྣ་ གཅོད་པའམ།གཏན་འཆི་བར་བྱེད་པའམ། གྲངས་ནས་གྲང་སར་གཏོང་བའམ། ཚ་བའི་ས་ནས་ཚ་བའི་སར་གཏོང་བར་བྱེད་ལ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རང་གིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

关于这个，是这样说的：迦叶，如果自我是痛苦的因、根本、生起、基础、作因、产生、缘、集起和引发，那么，如此则自我未断绝之前，就不会有真实的痛苦灭尽和痛苦的终结。
迦叶，如果他我是痛苦的因、根本、生起、基础、作因、产生、缘、集起和引发，那么，如此则他我未断绝之前，就不会有真实的痛苦灭尽和痛苦的终结。
迦叶，如果自我和他我是痛苦的因、根本、生起、基础、作因、产生、缘、集起和引发，那么，如此则自我和他我未断绝之前，就不会有真实的痛苦灭尽和痛苦的终结。
迦叶，如果痛苦是无因而生，那么，如此则无有因可灭尽而成就真实的痛苦灭尽和痛苦的终结。
迦叶，因此，应当如是承许：非自作、非他作、非自他俱作，也非无因。何为自作？答曰：譬如此处有人自拔头发或拔须发或拔头须发，或以鞭抽打，或以杖抽打，或以绳抽打，或砍手，或砍脚，或割耳，或割鼻，或致死，或从寒处往寒处，或从热处往热处，以此缘故而生其痛苦，如是即是自作。
何为他作？答曰：譬如此处有人，他人拔其头发或拔须发或拔头须发，或以鞭抽打，或以杖抽打，或以绳抽打，或砍手，或砍脚，或割耳，或割鼻，或致死，或从寒处遣往寒处，或从热处遣往热处，以此缘故而生其痛苦，如是即是他作。
何为俱作？答曰：譬如此处有人，自己和他人拔其头发或拔须发或拔头须发，或以鞭抽打，或以杖抽打，或以绳抽打，或砍手，或砍脚，或割耳，或割鼻，或致死，或从寒处遣往寒处，或从热处遣往热处，以此缘故而生其痛苦，如是即是自作亦是他作。

།རང་ གིས་ཀྱང་མ་བྱས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་ལ།རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་རླུང་ལྡང་བ་དང་། ཆར་པ་འབབ་པ་དང་། ཐོག་ཐོག་འབབ་པ་ན་ཁྱིམ་རྡིབ་པར་བྱེད་པའམ། ཤིང་རྣམས་གཅོད་པར་བྱེད་པའམ། བྲག་གི་རྩེ་མོ་རྣམས་ འཇོམས་པར་བྱེད་དེ།དེས་ན་ཁ་ཅིག་གི་ནི་ལག་པ་གཅོད་པར་བྱེད། ཁ་ཅིག་གི་ནི་རྐང་པ་གཅོད་པར་བྱེད། ཁ་ཅིག་གི་ནི་རྣ་བའམ། སྣ་ཆད་པར་བྱེད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་གཏན་འཆི་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རླུང་དེ་དང་། ཆར་པ་དེ་དང་། ཐོག་ཐོག་དེ་ནི་ཁྱིམ་དེ་དག་རྡིབ་པར་བྱེད་པ་ དང་།ཤིང་རྣམས་ཆག་པར་བྱེད་པ་དང་། བྲག་གི་རྩེ་མོ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རང་གིས་ཀྱང་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་རིགས་དང་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ཅི་ཡང་ རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གིས་བྱས་པ་དང་།གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དང་། གཉི་གས་བྱས་པ་དང་། དུས་ཚིགས་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་བཞིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་གིས་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་རང་གིས་རང་གི་སྐྲ་འབལ་བའམ། ཁ་སྤུ་འབལ་བའམ། སྐྲ་ དང་ཁ་སྤུ་འབལ་བའམ།ལྕག་གིས་འཇུ་བའམ། ལྕུག་མས་འཇུ་བའམ། འགྲེང་བས་འཇུ་བའམ། ལག་པ་གཅོད་པའམ། རྐང་པ་གཅོད་པའམ། རྣ་བ་གཅོད་པའམ། སྣ་གཅོད་པའམ། གཏན་འཆི་བར་བྱེད་པའམ། གྲངས་ནས་གྲང་སར་འགྲོ་བའམ། ཚ་ བའི་ས་ནས་ཚ་བའི་སར་འགྲོ་བའམ།ལུས་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་དྲིལ་བ་དང་། ཁྲུས་བྱེད་པའམ་མཉེ་བར་བྱེད་ལ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་དེའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བདག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ ན་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གཞན་གྱིས་དེའི་སྐྲ་འབལ་བ་ནས།གཏན་འཆི་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དང་། གྲང་ས་ནས་གྲང་སར་གཏོང་བའམ། ཚ་བའི་ས་ནས་ཚ་བའི་སར་གཏོང་བའམ། ལུས་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་དྲིལ་བ་དང་། ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། ལུས་མཉེ་བར་བྱེད་ལ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་ དེའི་བདེ་བ་དང་།སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉི་གས་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་འདི་ན་ཁ་ཅིག་བདག་ཉིད་དང་། གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེའི་སྐྲ་འབལ་བ་ནས། གཏན་འཆི་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དང་། གྲང་ས་ ནས་གྲང་སར་གཏོང་བའམ།ཚ་བའི་ས་ནས་ཚ་བའི་སར་གཏོང་བའམ། ལུས་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་དྲིལ་བ་དང་། ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་མཉེ་བར་བྱེད་ལ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་དེའི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཉི་གས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཚིགས་ འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་དགུན་ཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གྲང་བ་དང་། དབྱར་ཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཚ་བ་དང་། སོ་གའི་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དེ་གཉི་ག་ལས་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དུས་ཚིགས་འགྱུར་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ འཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ནི་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ལེན་པ་པོ་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱས་པར་ ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྦྱིན་པ་ནི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

如何是非自作非他作也非无因而生？答曰：譬如刮风、下雨、打雷时，会使房屋倒塌，或砍断树木，或摧毁山峰。因此，有些人手被砍断，有些人脚被砍断，有些人耳朵或鼻子被割断，有些人甚至丧命。那风、雨、雷就是导致房屋倒塌、树木折断、山峰崩塌的原因。如此，这就是非自作非他作而从因缘所生。
迦叶，众生的苦乐生起，无论是什么，这一切都是由自作、他作、共作以及季节变化四种因缘而生。
什么是自作？答曰：此处有人自己拔自己的头发，或拔胡须，或拔头发和胡须，或用鞭子抽打，或用竹子抽打，或站立受打，或砍断手，或砍断脚，或割断耳朵，或割断鼻子，或自取死亡，或从寒处往寒处去，或从热处往热处去，或用油涂抹身体并按摩，或沐浴或按摩，因此而生起苦乐，如是即为自作。
什么是他作？答曰：譬如此处有人被他人拔其头发乃至致死，或从寒处送往寒处，或从热处送往热处，或用油涂抹身体并按摩，或沐浴或按摩身体，因此而生起苦乐，如是即为他作。
什么是共作？答曰：譬如此处有人自己和他人一起拔其头发乃至致死，或从寒处送往寒处，或从热处送往热处，或用油涂抹身体并按摩，或沐浴或按摩，因此而生起苦乐，如是即为共作。
什么是季节变化？答曰：譬如大王冬季必定寒冷，夏季必定炎热，春秋季节寒热适中，由此生起苦乐，如是即为季节变化所致。
业有四种，当如《广正行品》中所说详细解说。布施有四种，何为四种？有施主清净而受者不清净等，当如《广正行品》中所说详细解说。布施有八种，何为八种？亲近布施等，当如《广正行品》中所说详细解说。

།གཞན་ཡང་སྦྱིན་ པ་ནི་བརྒྱད་དེ།བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་དད་པ་ཆུང་ངུས་སྦྱིན་པ་ཆུང་ངུ་བྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ་ཡུན་རིང་དུ་ཐུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གང་ཟག་དད་པ་ཆུང་ངུས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་བྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ་ཡུན་རིང་དུ་མི་ཐུབ་པ་བྱིན་ པ་དང་།གང་ཟག་དད་པ་ཆུང་ངུས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་བྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ་ཡུན་རིང་དུ་ཐུབ་པ་བྱིན་པ་དང་། གང་ཟག་དད་པ་ཆུང་ངུས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་བྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ་ཡུན་རིང་དུ་ཐུབ་པ་བྱིན་པ་དང་། གང་ཟག་དད་པ་ཆེན་ པོས་སྦྱིན་པ་ཆུང་ངུ་བྱིན་ལ།ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་ཐུབ་པ་བྱིན་པ་དང་། གང་ཟག་དད་པ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་བྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་ཐུབ་པ་བྱིན་པ་དང་། གང་ཟག་དད་པ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ བྱིན་ལ།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་ཐུབ་པ་བྱིན་པ་དང་། །གང་ཟག་དད་པ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་བྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་གྲུབ་པ་བྱིན་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དད་པ་ཆུང་ངུས་སྦྱིན་པ་ཆུང་ངུ་བྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་ཐུབ་པ་བྱིན་པ་གང་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཆུང་ངུ་ཞེས་བརྗོད་དོ། དེ་ལ་གང་ཟག་དད་པ་ཆུང་ངུས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་བྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡིན་རིང་དུ་མི་ཐུབ་པ་བྱིན་པའི་སྦྱིན་པ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་བས་ཆེ་བར་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་གང་ཟག་དད་པ་ཆུང་ངུས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་བྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་ཐུབ་པ་བྱིན་པ་གང་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་དེ་གཉིས་པས་ཆེ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དད་པ་ཆུང་ངུས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ བྱིན་ལ།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་ཐུབ་པ་གང་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་དག་པས་ཆེར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དད་པ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ཆུང་ངུ་བྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་ཐུབ་པ་གང་ཡིན་པའི་ སྦྱིན་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་དག་པས་ཆེ་བར་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་གང་ཟག་དད་པ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་ཐུབ་པ་གང་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་དག་པས་ཆེ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དད་པ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ བྱིན་ལ།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་ཐུབ་པ་བྱིན་པ་གང་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་དག་པས་ཆེ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་། གཙོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པར་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་བ་བས་ནི་འོ་མ། འོ་ མ་བས་ནི་ཞོ།།ཞོ་བས་ནི་མར་སར། མར་སར་བས་ནི་ཞུན་མར། ཞུན་མར་བས་ནི་མར་གྱི་ཉིང་གུ་ཆེ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་། གཙོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་དད་པ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་བྱིན་ ལ།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་ཐུབ་པ་བྱིན་པ་གང་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་དག་པས་ཆེ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་། གཙོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པར་བརྗོད་དོ། །ལས་ནི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ ན།བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཆུང་ངུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལས་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང་། ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ།

此外布施有八种。八种是什么呢？就是：信心小的人做小布施，布施给破戒的人，不能长久持续；
信心小的人做大布施，布施给破戒的人，不能长久持续；
信心小的人做大布施，布施给持戒的人，不能长久持续；
信心小的人做大布施，布施给持戒的人，能长久持续；
信心大的人做小布施，布施给破戒的人，不能长久持续；
信心大的人做大布施，布施给破戒的人，不能长久持续；
信心大的人做大布施，布施给持戒的人，不能长久持续；
信心大的人做大布施，布施给持戒的人，能长久持续。
其中，信心小的人做小布施，布施给破戒的人，不能长久持续的布施，在这些布施中称为最小。
其中，信心小的人做大布施，布施给破戒的人，不能长久持续的布施，称为比前者更大。
其中，信心小的人做大布施，布施给持戒的人，不能长久持续的布施，称为比前二者更大。
其中，信心小的人做大布施，布施给持戒的人，能长久持续的布施，称为比前述布施更大。
其中，信心大的人做小布施，布施给破戒的人，不能长久持续的布施，称为比前述布施更大。
其中，信心大的人做大布施，布施给持戒的人，不能长久持续的布施，称为比前述布施更大。
其中，信心大的人做大布施，布施给持戒的人，能长久持续的布施，称为比前述布施更大、最殊胜、最主要、最超胜、无上。
譬如牛乳比牛奶更好，酸奶比牛乳更好，生酥比酸奶更好，熟酥比生酥更好，醍醐比熟酥更好、最殊胜、最主要、最超胜、无上。
同样，信心大的人做大布施，布施给持戒的人，能长久持续的布施，比前述布施更大、最殊胜、最主要、最超胜、无上。
业有八种。八种是什么呢？即：感受快乐的业、感受痛苦的业、现世感受的业、他世感受的业、感受小果报的业、感受大果报的业、未成熟的业、已成熟的业。

། ལས་གང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བརྩལ་བའི་རྒྱུའམ། བརྩོན་པའི་རྒྱུས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་བྱར་རུང་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངམ། འོན་ཏེ་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ལས གང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བརྩལ་བའི་རྒྱུའམ།བརྩོན་པའི་རྒྱུས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་བྱར་རུང་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངམ། འོན་ཏེ་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ལས་གང་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་ བར་འགྱུར་བ་དེ་བརྩལ་བའི་རྒྱུའམ།བརྩོན་པའི་རྒྱུས་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་བྱར་རུང་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངམ། འོན་ཏེ་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངོ་། །ལས་གང་ལན་གྲངས་ གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བརྩལ་བའི་རྒྱུའམ།བརྩོན་པའི་རྒྱུས་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་བྱར་རུང་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངམ། འོན་ཏེ་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ལས་གང་ཆུང་ ངུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བརྩལ་བའི་རྒྱུའམ།བརྩོན་པའི་རྒྱུས་རྒྱ་ཆེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་བྱར་རུང་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངམ། འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངོ་། །ལས་གང་རྒྱ་ཆེན་པོ་མྱོང་ བར་འགྱུར་བ་དེ་བརྩལ་བའི་རྒྱུའམ།བརྩོན་པའི་རྒྱུས་ཆུང་ངུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་བྱར་རུང་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངམ། འོན་ཏེ་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངོ་། །ལས་གང་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དེ་བརྩལ་ བའི་རྒྱུའམ།བརྩོན་པའི་རྒྱུས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱར་རུང་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངམ། འོན་ཏེ་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་བ་ཡང་ཡོད། བསྒྱུར་དུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཡོངས་སུམ་སྨིན་པའི་ ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་རལ་པ་འཆད་པ་དང་།སྐྲ་འབལ་བའམ། ཁ་སྤུ་འབལ་བའམ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་འབལ་བའམ། ལམ་ངན་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀུན་དུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་བའོ། །བསྒྱུར་དུ་རུང་བ་གང་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དཔེར་ན་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། སྦྱོར་བ་དང་རྩོལ་བ་དང་འབད་པ་བྱས་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། འབྲས་བུའི་ མཆོག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་འཐོབ་པ་འདི་ནི་བསྒྱུར་དུ་རུང་བའོ།།གང་ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཟིན་པ་དེ་བརྩལ་བའི་རྒྱུའམ། བརྩོན་པའི་རྒྱུས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་དུ་རུང་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངམ། འོན་ཏེ་གནས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གནས་ དེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངོ་།།ལས་ནི་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མ་ མྱོང་བར་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ མངོན་དུ་འབྱུང་ཞིང་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

问：通过努力或精进的因缘，是否可以将本应感受快乐的业转变为感受痛苦的状态？还是说不能转变为这样的状态？答：不能转变为这样的状态。
问：通过努力或精进的因缘，是否可以将本应感受痛苦的业转变为感受快乐的状态？还是说不能转变为这样的状态？答：不能转变为这样的状态。
问：通过努力或精进的因缘，是否可以将本应现世感受的业转变为他世感受的状态？还是说不能转变为这样的状态？答：可以转变为这样的状态。
问：通过努力或精进的因缘，是否可以将本应他世感受的业转变为现世感受的状态？还是说不能转变为这样的状态？答：不能转变为这样的状态。
问：通过努力或精进的因缘，是否可以将本应小量感受的业转变为大量感受的状态？还是说不能转变为这样的状态？答：可以转变为这样的状态。
问：通过努力或精进的因缘，是否可以将本应大量感受的业转变为小量感受的状态？还是说不能转变为这样的状态？答：可以转变为这样的状态。
问：通过努力或精进的因缘，是否可以将未成熟的业转变为成熟的状态？还是说不能转变为这样的状态？答：有的可以转变，有的不能转变。
例如，有些人为了使未成熟的业成熟，而剪断发髻、拔头发、拔胡须、或拔除头发和胡须，或以各种恶劣的道路和苦行折磨自己，这是不能转变的。
什么是可以转变的呢？答：例如，有些人为了使未成熟的业成熟，通过修行、精进和努力，获得预流果、一来果、不还果和最高的阿罗汉果位，这是可以转变的。
问：通过努力或精进的因缘，是否可以将已经成熟的业转变为其他状态？还是说不能转变为这样的状态？答：可以转变为这样的状态。
业有三种，哪三种呢？现世受报、生后受报和其他世受报。
问：是否有不经历现世受报业的果报而经历生后受报和其他世受报业的果报的情况？答：有这种情况。这是因为在获得阿罗汉果位时，那些业的果报会显现并到来。

།སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བར་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་འབྱུང་ཞིང་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར འགྱུར་བ་དང་།སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ནས། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་དུ་འབྱུང་ཞིང་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་ཡང་ལས་ནི་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན།ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་དུ་འབྱུང་ཞིང་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་ འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་དུ་འབྱུང་ཞིང་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ ཡིན།བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བར་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན།ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་དུ་འབྱུང་ཞིང་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལས་ནི་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་དང་། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ལས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་ པའི་ལས་སོ།།འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ལས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན།ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་དུ་འབྱུང་ཞིང་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་དུ་འབྱུང་ཞིང་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ བར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་དང་།གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་དུ་འབྱུང་ ཞིང་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

问：生后应感受的业的异熟果报未经感受而在今生感受，以及在其他时候应感受的业的异熟果报是否会被感受？答：会被感受。这是因为在获得阿罗汉果位时，那些业的异熟果报会显现并到来。
问：其他时候应感受的业的异熟果报未经感受而在今生感受，以及生后应感受的业的异熟果报是否会被感受？答：会被感受。这是因为在获得阿罗汉果位时，那些业的异熟果报会显现并到来。
此外，业有三种。哪三种？即乐受业、苦受业以及非苦非乐受业。
问：乐受业的异熟果报未经感受而感受苦受和非苦非乐受的业的异熟果报是否会被感受？答：会被感受。这是因为在获得阿罗汉果位时，那些业的异熟果报会显现并到来。
问：苦受业的异熟果报经感受而感受乐受和非苦非乐受的业的异熟果报是否会被感受？答：会被感受。这是因为在获得阿罗汉果位时，那些业的异熟果报会显现并到来。
问：非苦非乐受业的异熟果报未经感受而感受乐受和苦受的业的异熟果报是否会被感受？答：会被感受。这是因为在获得阿罗汉果位时，那些业的异熟果报会显现并到来。
此外，业有三种。哪三种？即欲界系业、色界系业和无色界系业。
问：欲界系业的异熟果报未经感受而感受色界系业和无色界系业的异熟果报是否会被感受？答：会被感受。这是因为在获得阿罗汉果位时，那些业的异熟果报会显现并到来。
问：色界系业的异熟果报未经感受而感受欲界系业和无色界系业的异熟果报是否会被感受？答：会被感受。这是因为在获得阿罗汉果位时，那些业的异熟果报会显现并到来。
问：无色界系业的异熟果报未经感受而感受欲界系业和色界系业的异熟果报是否会被感受？答：会被感受。这是因为在获得阿罗汉果位时，那些业的异熟果报会显现并到来。

།གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་འདི་སྐད་དུ། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སྔོན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་ལ་ནི་འདི་སྐད་དུ། གཅེར་བུ་པ་ཁྱེད་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་དཀའ་ ཐུབ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་དག་འདི་སྐད་དུ། བདག་ཅག་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ཉོན་ཅིག་།དེ་ལྟ་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་ནི།སྔོན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཅག་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་མ་ཟེར་ཅིག་།དེ་སྟེ་ཁྱེད་ད་ལྟར་བདག་ཅག་གི་ཚེ་འདི་ལ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདིས་ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྔོན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་ཟེར་ཅིག་།སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སྔོན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཅག་ནི ཚེ་འདི་ལ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་།།དེ་དག་འདི་སྐད་དུ། བདག་ཅག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་། དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཅི་གཅེར་བུ་པ་ཁྱེད་ལ་དག་པར་འགྱུར་ བ་ཡོད་དམ།གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་འདི་སྐད་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བདག་ཅག་ལ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད། གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་ དོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི།དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ཉོན་ཅིག་།དེ་ལྟར་ན་བདག་ཅག་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། བདག་ཅག་ལ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད། གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད། མྱ་ངན་ ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་མ་ཟེར་ཅིག་།དེ་སྟེ་ཁྱེད་ད་ལྟར་བདག་ཅག་ལ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད། གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི། བདག་ཅག་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་མ་ཟེར་ཅིག་།བདག་ཅག་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། བདག་ཅག་ལ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད། གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས བྱར་ནི་མི་རུང་ངོ་།།སྤུན་དྲུང་གིས་སྤུན་དྲུང་བཏང་སྟེ་སོང་ལ་མ་སོད་ཅིག་།བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོད་ལ་གཞན་གསོད་དུ་མ་གཞུག་ཅིག་ཅེས་བྱས་ན། དེ་གཉི་ག་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་གཅིག་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསད་ན་ནི།གཉི་ག་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་གཞན་གསོད་དུ་བཅུག་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསད་ན་ནི། ཕྱི་མ་ཤོས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི། སྔ་མ་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་བདག་དང་ གཞན་གཉི་གས་བསད་ན་ཡང་།ཕྱི་མ་ཤོས་ཉི་ཚེ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི། སྔ་མ་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤུན་དྲུང་གིས་སྤུན་དྲུང་བཏང་སྟེ་སོང་ལ་མ་སོད་ཅིག་།གཞན་གསོད་དུ་ཆུག་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསད་ཅིག་ཅེས་བྱས་ན། དེ་ ཅི་གཉི་ག་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་གཅིག་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཞན་གསོད་དུ་བཅུག་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསད་ན་ནི་གཉི་ག་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་གཅིག་ལྡན་པར་འགྱུར་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཞན་གསོད་དུ་བཅུག་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསད་ན་ནི། གཉི་ག་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསད་དེ། གཞན་གསོད་དུ་མ་བཅུག་ན་ནི། ཕྱི་མ་ཤོས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ གྱི།སྔ་མ་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

裸形外道们这样说道：'这个补特伽罗所经历的一切，都是由过去所造的因而产生的。'对他们应当这样说：'裸形外道们，你们为什么要修苦行呢？'
他们这样说：'我们是为了今生的精进而修苦行。'对他们应当这样说：'裸形外道们请听，既然如此，这个补特伽罗所经历的一切都是由过去所造的因而产生的，就不要说我们是为了今生的精进而修苦行。'
如果你们现在说为了今生的精进而修苦行，就不要说这个补特伽罗所经历的一切都是由过去所造的因而产生的。这个补特伽罗所经历的一切都是由过去所造的因而产生的，就不应该说我们是为了今生的精进而修苦行。
他们这样说：'我们是在经历业报的果报。'对他们应当这样说：'裸形外道们，你们能获得清净吗？能获得解脱吗？能获得涅槃吗？'
他们这样说：'具寿者，我们能获得清净，也能获得解脱，也能获得涅槃。'对他们应当这样说：'裸形外道们请听，既然如此，就不要说我们是在经历业报的果报，我们能获得清净，也能获得解脱，也能获得涅槃。'
如果你们现在说能获得清净，也能获得解脱，也能获得涅槃，就不要说我们是在经历业报的果报。说我们是在经历业报的果报，我们能获得清净，也能获得解脱，也能获得涅槃，这是不应理的。
如果比丘派遣比丘去说：'不要杀母亲，自己杀而不要让他人杀。'这两者是否都具有无间业，还是只有一个具有无间业呢？
回答说：如果自己杀的话，两者都具有无间业。如果让他人杀而自己不杀的话，后者具有无间业，前者则不具有。如果自己和他人都杀的话，也只有后者具有无间业，前者则不具有。
如果比丘派遣比丘去说：'不要杀母亲，让他人杀而自己不要杀。'这是否两者都具有无间业，还是只有一个具有无间业呢？
回答说：如果让他人杀而自己不杀的话，两者都具有无间业。如果自己杀而不让他人杀的话，后者具有无间业，前者则不具有。

།གལ་ཏེ་བདག་དང་གཞན་གཉི་གས་བསད་ན་ཡང་། ཕྱི་མ་ཤོས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི། སྔ་མ་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤུན་དྲུང་གིས་སྤུན་དྲུང་བཏང་སྟེ། སོང་ལ་མ་སོད་ཅིག་།བདག་དང་གཞན་གཉི་གས་སོད་ ཅིག་ཅེས་བྱས་ན།དེ་ཅི་གཉི་ག་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདག་དང་གཉི་གས་བསད་ན་ནི། གཉི་ག་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསད་དེ་གཞན་གྱིས་ མ་བསད་ན་ནི།ཕྱི་མ་ཤོས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི། སྔ་མ་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་གཞན་གྱིས་བསད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསད་ན་ནི། ཕྱི་མ་ཤོས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི། སྔ་མ་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་མཚོན་ཆ་དང་།མེ་དང་། དུག་དང་། དབྱུག་པས་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྤུན་དྲུང་གིས་སྤུན་དྲུང་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་པོས་སྲིང་མོ་ལ་བསྒོ་བ་དང་། སྲིང་མོས་མིང་པོ་ལ་བསྒོ་བ་དང་། སྤུན་དྲུང་མོས་སྤུན་དྲུང་མོ་ལ་བསྒོ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །མར་འདུ་ཤེས་པས་མ་གསད་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་བསད་ན། དེ་ཅི་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས པ།ལྡན་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་དུ་འདུ་ཤེས་པས། ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་གསད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ལས། མ་བསད་པར་གྱུར་ན། དེ་ཅི་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པས། ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་བསད་ན། དེ་ཅི་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་མ་བསད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེ ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །མར་འདུ་ཤེས་པས་མ་ཉིད་བསད་ན། དེ་ཅི་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕ་ཡང་དེ་ དང་འདྲའོ།།སྤྱི་སྡོམ་ནི། ཆེད་དུ་བྱས་དང་རྩ་བ་དང་། །རྒྱུ་མེད་པ་དང་ཆུང་ངུ་དང་། །ལས་དང་ཡང་དག་མ་བསྡམས་པ། །དེ་ཡི་གཞི་དང་སུམ་ཅུ་དྲུག་།འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། །རྩ་བཟད་དང་ཚེ་ཟད་པའོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལས་ལས་གདགས་པ་བཤད་པ་ ཚིགས་བཅུ་གཅིག་པའོ།།ལས་གདགས་པ་བཤད་པ་སྟེ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང་། པྲཛྙཱ་ཝརྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

如果自己和他人二者都杀了，后者将获得无间业，前者则不会。比丘对比丘说：'你去杀吧，不要自杀，要自他二者都杀。'那么，这二者是否都将获得无间业？还是不会获得？
答曰：如果自己和他人二者都杀了，二者都将获得无间业。如果自己杀而他人未杀，后者将获得无间业，前者则不会。如果他人杀而自己未杀，后者将获得无间业，前者则不会。
同样，用刀、火、毒、棍棒等各种方式杀害也应如是说。比丘对比丘的情况如何，兄对妹的嘱咐、妹对兄的嘱咐、比丘尼对比丘尼的嘱咐也是如此。如母亲的情况，父亲也是如此。
若以为是母亲而杀了非亲属女人，这是否将获得无间业？还是不会获得？答曰：不会获得。若以为是非亲属女人而想杀非亲属女人，却杀了母亲，这是否将获得无间业？还是不会获得？答曰：不会获得。
若以为是非亲属女人而杀了非亲属女人，这是否将获得无间业？还是不会获得？答曰：如果杀了阿罗汉尼，将获得无间业。若非如此则不会获得。若以为是母亲而杀了母亲本人，这是否将获得无间业？还是不会获得？答曰：将获得无间业。如母亲的情况，父亲也是如此。
总结：故意所作及根本，无因及微小，业及不防护，其基三十六。从过去因所生，及根尽寿尽。
此为阿毗达磨论中业施设论第十一品。业施设论第三品终。
由印度堪布吉那弥札、达那戒、般若瓦玛，及大译师班智达耶谢德等人译校审定。

